Μάθε το παιδί σου να προσεύχεται

"Είναι ώρα για ύπνο και πρέπει να προσευχηθείς" ή "ο Θεός είναι καλός, ευχαρίστησε Τον για το φαγητό που σου έδωσε" είναι μερικές από τις πιο συνηθισμένες εκφράσεις των γονέων προς τα παιδιά τους. Δυστυχώς όμως πάρα πολύ συχνά διαπιστώνουμε τη δυσκολία των παιδιών να πουν τις μικρές παιδικές τους προσευχές. Για το λόγο αυτό αισθανόμαστε απογοητευμένοι και προβληματισμένοι επειδή ενώ πολλές φορές έχουμε διδάξει τα παιδιά μας να προσεύχονται, το αποτέλεσμα δεν είναι ικανοποιητικό.

Αυτό συμβαίνει γιατί οι γονείς και οι μεγαλύτεροι, γιαγιάδες και παππούδες, ξεχνούν μια μεγάλη αλήθεια: Τα παιδιά μιμούνται και παιδαγωγούνται σύμφωνα με αυτό που βλέπουν από τους μεγαλύτερους. Πως θέλουμε τα παιδιά μας να προσεύχονται στο Θεό, όταν αυτά δεν έχουν δει ποτέ εμάς να προσευχόμαστε; Πως θα μάθουν να ευχαριστούν το Θεό για την τροφή ή την υγεία, εάν πρώτα δεν δουν εμάς να βρισκόμαστε στα γόνατα και να ευχαριστούμε το Δημιουργό για την ημέρα που πέρασε, για το φαγητό που προμήθευσε, για την υγεία μας, για την προστασία Του, για την οδηγία μέσα στη ζωή μας;

Παρακάτω δίνουμε 7 απλές συμβουλές που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τα παιδιά να κατανοήσουν την σπουδαιότητα της προσευχής:

 Αφήστε τα παιδιά σας να σας δουν: Τα παιδιά μαθαίνουν από το παράδειγμα. Τα παιδιά και τα εγγόνια μας πρέπει να δουν την ημέρα μας κάτω από την προσευχή και τη μελέτη της Βίβλου. Γίνε το παράδειγμα στα παιδιά σου μέσα από τη δική σου ζωή.

 Συμμεριστείτε το πρόβλημα μαζί τους. Τις περισσότερες φορές όταν προκύπτει κάποιο πρόβλημα στην οικογένεια, οι γονείς προσεύχονται στο Θεό να δώσει λύση χωρίς να συμμετέχουν στην προσευχή και τα παιδιά. Προσευχηθείτε μαζί τους και δώστε τους την ευκαιρία να εκθέσουν τον πρόβλημα της οικογένειας και αυτά στο Θεό με το δικό τους τρόπο. Η επίκληση θα πρέπει να έχει περισσότερο χρόνο από ότι μια προσευχή πριν την ώρα του φαγητού.

 Συνοδεύεστε τα παιδιά σας με μια προσευχή. Καθημερινά έχουμε την ευκαιρία να διδάξουμε την προσευχή στα παιδιά μας με απλό και σύντομο τρόπο: Προσευχηθείτε μαζί τους πριν αυτά φύγουν για το σχολείο ή την εκδρομή τους, ζητώντας την προστασία και την καθοδήγησή τους από το Θεό. Ζητείστε από τα παιδιά να κάνουν το ίδιο. Πολλές φορές τα λόγια της προσευχής έρχονται να τους υπενθυμίσουν για αυτό που προσευχήθηκαν κατά τη διάρκεια των σχολικών μαθημάτων τους και να συμπεριφερθούν κόσμια και χριστιανικά σε καθημερινές περιστάσεις.

 Δημιουργείστε έναν κατάλογο προσευχής και γράψτε όλα τα ονόματα συγγενών και φίλων, φτιάξτε έναν κατάλογο με άτομα που χρειάζονται την προσευχή σας. Δώστε τη δυνατότητα στα παιδιά να έχουν και το δικό τους κατάλογο με αγαπημένα τους πρόσωπα από την οικογένεια, τους συγγενείς, από φίλους και συμμαθητές τους, αλλά και από ανάγκες που αυτά βλέπουν και γνωρίζουν. Καθορίστε συγκεκριμένη ώρα για να προσευχηθείτε μαζί τους. Καλό θα είναι οι δικές σας προσευχές να είναι σύντομες και περιεκτικές έτσι ώστε να μην κουράσουν τα παιδιά σας αλλά και να δώσουν την ευκαιρία και σ’ αυτά να προσευχηθούν με μεγαλύτερη διάθεση.

 Ευχαριστήστε το Θεό για κάθε θετική εξέλιξη. Δεν είναι λίγες οι φορές που ενώ έχουμε ζητήσει από το Θεό να ενεργήσει και η έκβαση ενός προβλήματος έχει διευθετηθεί με τον καλύτερο τρόπο, ξεχνάμε να Τον ευχαριστήσουμε για το αποτέλεσμα. Ευχαριστήστε το Θεό για το συγκεκριμένο αποτέλεσμα προσευχόμενοι μαζί με τα παιδιά σας. Έτσι θα μάθουν όχι μόνο να ζητούν αλλά και να ευχαριστούν.

 Φτιάξτε έναν κατάλογο ευχαριστίας. Όταν οι προσευχές απαντιόνται, σε θέματα που είχαν σχέση με τα παιδιά σας, μάθετε να ευχαριστούν το Θεό γι αυτό. Θα ήταν καλό μία φορά την εβδομάδα, να προσευχόμαστε για τα θετικά αποτελέσματα που προέκυψαν μέσα στη συγκεκριμένη εβδομάδα.

 Συμβουλεύστε και συγχρόνως προσευχηθείτε. Όταν το παιδί μας έρχεται να μας εκθέσει ένα προβλήματα, π.χ. σχέση με κάποιο συμμαθητή του, συμβουλεύστε το και συγχρόνως προσευχηθείτε μαζί του για θετική έκβαση στο πρόβλημα που το απασχολεί. Συμβουλεύστε το και προσευχηθείτε συγχρόνως. Ποτέ μην κάνετε το ένα ή το άλλο μόνο.

Πρέπει να θυμόμαστε πως τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας δεν θα γίνουν "πολεμιστές προσευχής", τα οποία θα προσεύχονται ολονύχτια. Θέλουμε όμως να μάθουν πως η προσευχή μπορεί να γίνει ένα ζωτικής σημασίας μέρος της ζωής τους. Πάνω από όλα προσευχηθείτε στο Θεό έτσι ώστε Αυτός να σας οδηγήσει και να σας συμβουλέψει με ποιον τρόπο θα εργαστείτε μαζί τους. Και μην ξεχνάτε πως το καλύτερο μάθημα είναι το δικό σας παράδειγμα. Η δική σας πνευματική πορεία θα γίνει ευλογία και σε σας και στα παιδιά σας, στους γύρω σας!

12 βήματα για να βοηθήσεις το παιδί σου να πετύχει στο σχολείο

[1] Ξεκίνα από την αρχή

Δώσε στο παιδί σου να καταλάβει, δίχως καταπίεση, ότι το σχολείο είναι σοβαρή δουλειά και ότι περιμένεις να κάνει το καλύτερο δυνατό, ανάλογα με τις δυνάμεις του.

[2] Καθιέρωσε τακτικές ώρες μελέτης

Το κάθε παιδί χρειάζεται μια ρουτίνα. Καθιέρωσε μια περίοδο μελέτης, ανάλογα με την ηλικία του, όπου θα μπορεί, δίχως πειρασμούς, σε ήσυχο και ευχάριστο περιβάλλον, να κάνει τα μαθήματά του. Βοήθησέ το όταν χρειάζεται, αλλά μην ενδώσεις στον πειρασμό να «ξαναρχίσεις το σχολείο» κι εσύ, κάνοντας όλα τα μαθήματα του παιδιού.

[3] Συνάντησε τον δάσκαλο, (τους καθηγητές)

Γνώρισε με ποιον θα ξοδεύει τόσες ώρες κάθε μέρα το παιδί σου. Ρώτησε για τους κανόνες της μελέτης στο σπίτι. Συζήτησέ μαζί του οποιοδήποτε θέμα αφορά το παιδί και είναι καλό να το γνωρίζει ο δάσκαλος.

[4] Μην επιτρέπεις να σε χειραγωγεί

Τα παιδιά έχουν τρομερές ικανότητες να χρησιμοποιούν τους γονείς ή τους δασκάλους, τον έναν ενάντια στον άλλο. Για κάθε ερώτημα ή αμφιβολία επικοινωνήστε με το άλλο πρόσωπο, ώστε να υπάρχει μια καθαρή εικόνα, όχι σύγχυση, σε κάθε ζήτημα.

[5] Εκτίμησε την εργασία του παιδιού και πρόσφερε του τον έπαινο

Δεν υπάρχει χειρότερη απογοήτευση όταν το παιδί, μετά από τον κόπο του, λάβει αδιαφορία ή κριτική. Όταν εκτιμάς την εργασία του, εκτιμάς το ίδιο το παιδί και το ενθαρρύνεις να βελτιωθεί.

[6] Ανάπτυξε το αίσθημα ευθύνης

Το παιδί που έχει συνεχώς ένα ακατάστατο θρανίο στο σχολείο, συνήθως έχει κι ένα ακατάστατο υπνοδωμάτιο στο σπίτι. Εκείνος που δεν τελειώνει τις εργασίες του σχολείου στην ώρα του, συνήθως δεν είναι τόσο υπεύθυνος και στο σπίτι.

Δημιούργησε ένα σύστημα ανταμοιβών και πειθαρχίας, ώστε να υπάρχει τάξη στο δωμάτιο του παιδιού, όπως και κάποιες ευθύνες καθαριότητας γενικά στο σπίτι, ακόμα κι αν δεν τις κάνει όσο καλά θα ήθελες. Μπορεί ακόμα, να του αυξήσεις το χαρτζιλίκι όταν τελειώνει μια τέτοια εργασία. Είναι καλό να μάθει από νωρίς να συμμετάσχει στις ευθύνες του σπιτιού.

[7] Έλεγξε την τηλεόραση

Όλοι οι δικοί συμφωνούν, ότι τα παιδιά βλέπουν περισσότερη τηλεόραση απ’ ότι πρέπει. Δεν είναι μόνο ο χρόνος, αλλά και η χαμηλή ποιότητα και τα ακατάλληλα προγράμματα που επηρεάζουν αρνητικά τη δημιουργικότητα και την αίσθηση της πραγματικότητας.

Οι γονείς χρειάζεται να ελέγχουν τα προγράμματα που παρακολουθούν τα παιδιά τους και να περιορίσουν το χρόνο που ξοδεύουν μπροστά στο «κουτί». Επίσης, κάποια προγράμματα να τα βλέπετε μαζί ώστε να γίνετε η ανάλογη κριτική για το πρόγραμμα που παρακολουθήσατε.

[8] Σωστές προσδοκίες

Περίμενε από το παιδί σου να πετύχει το καλύτερο που μπορεί. Το να είναι πετυχημένο στο σχολείο, θα το βοηθήσει να είναι πετυχημένο αργότερα στη ζωή. Τα παιδιά χρειάζεται να στοχεύουν στους καλύτερους βαθμούς που είναι δυνατόν να πετύχουν. Μη δέχεσαι απλά να περνάει τις τάξεις. Από την άλλη πλευρά, μην υπερβάλεις και απαιτείς κάτι μεγαλύτερο από τις δυνάμεις τους. «Ας έχεις μικρότερο βαθμό κι ας είναι πιο ευτυχισμένο».

[9] Να είσαι ρεαλιστής

Αξιολόγησε τις ικανότητες που παιδιού σου με απόλυτη ειλικρίνεια, δίχως να ντρέπεσαι για τις αδυναμίες του, νοιώθοντας ότι εσύ είσαι υπεύθυνος. Μερικά παιδιά τα καταφέρνουν πιο καλά στα μαθήματα, από άλλα. Αλλά θα αγωνίζονται όλα τα χρόνια του σχολείου για να τα καταφέρουν.

Οι γονείς δημιουργούν μεγάλες απογοητεύσεις, όταν προορίζουν το παιδί τους να γίνει γιατρός, ενώ αυτός ενδιαφέρεται μόνο για τις μηχανές αυτοκινήτων. Είναι απαραίτητο να γνωρίζεις, ότι η ζωή του παιδιού σας δεν είναι δική σου. Να είσαι περήφανος με τις ικανότητες τους σ’ οποιοδήποτε τομέα.

[10] Ενθάρρυνε ενδιαφέροντα εκτός σχολείου

Το κάθε παιδί χρειάζεται και κάποιες δραστηριότητες εκτός σχολείου. Ανάλογα με τα ενδιαφέροντα του παιδιού (αθλητισμός, μουσική, ξένες γλώσσες κ.λπ.), ενθάρρυνε το παιδί να επιδοθεί σε κάποια δραστηριότητα, στην οποία έχει περισσότερη έφεση, ώστε να δημιουργήσει και την ταυτότητά του εκτός σπιτιού ή σχολείου. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις τάξεις Β΄ και Γ΄ Λυκείου. Καθώς το παιδί βλέπει ότι μπορεί να επιδοθεί και σε άλλες δραστηριότητες εκτός από τα μαθήματα, γίνεται πιο κοινωνικό, δημοκρατικό και αναπτύσσει την αυτοεκτίμησή του.

[11] Εργασία επί πληρωμή

Το να έχει το παιδί κάποια μερική απασχόληση και να κερδίζει χρήματα, το κάνει πιο υπεύθυνο για τα οικονομικά και αισθάνεται καλά για τον εαυτό του. Κάποιες δουλειές όπως το babysitting, βοήθεια στην εργασία του πατέρα, καλοκαιρινή εργασία κ.λπ. μπορεί να βοηθήσουν το παιδί να ωριμάσει, σχετικά με το πώς να χειρίζεται σωστά τα οικονομικά του, αλλά και να μη βαραίνει τόσο το οικογενειακό ταμείο.

[12] Επικοινωνήστε

Το παιδί χρειάζεται να μοιραστεί με κάποιον τα προβλήματα, τις χαρές και τις λύπες του, με μικρές καθημερινές κουβέντες. Συχνά χρησιμοποιεί τους γονείς του σαν σημείο αναφοράς για τις ιδέες του, ή ακόμα σαν ασφαλιστική δικλείδα για τις αναζητήσεις και τα ερωτήματά του. Μερικές φορές οι ιδέες αυτές μπορεί να εμφανιστούν σαν απόλυτες γνώμες. Το παιδί μπορεί να αναζητάει την επικύρωση, την αποδοχή ή ακόμα και την επικύρωση των δικών σου αρχών. Επίσης μπορεί απλά να προσπαθεί να αποφασίσει αν είναι σωστές οι δικές του απόψεις.

Σε κάθε περίπτωση να είσαι ψύχραιμος και έτοιμος να συζητήσεις. Δείξε το ενδιαφέρον σου προσφέροντας τη δική σου άποψη. ’κου με προσοχή τι σου λέει, ακόμα κι όταν έχεις βαρεθεί ή είσαι οργισμένος μ’ αυτό που σου λέει. Να ανησυχείς περισσότερο, όταν το παιδί δε μιλάει, παρά όταν σου τα λέει όλα, άσχετα αν σου αρέσει αυτό που ακούς ή όχι.

Τέλος, να θυμάσαι ότι κανένας γονιός δεν είναι, αλλά ούτε αισθάνεται πετυχημένος πάντοτε. Μπορείς όμως, να περιορίσεις την απογοήτευσή σου και να επηρεάσεις αποτελεσματικά την επιτυχία του παιδιού σου στο σχολείο, με την προσωπική σου συμμετοχή σε κάθε τομέα της ζωής του. Έτσι δημιουργείς μια θετική ατμόσφαιρα και τις καλύτερες προοπτικές για επιτυχία στο σπίτι σου και γενικά στη ζωή του παιδιού σου.

Μαμά θέλω κινητό!

«Οι συμμαθητές μου έχουν κινητό τηλέφωνο, θέλω κι εγώ!», «Ανησυχούμε με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας! Θα σου πάρουμε κινητό, για να επικοινωνούμε μαζί σου όταν αργείς και να είμαστε ήσυχοι», «Θα με ειδοποιείς με το κινητό τι ώρα τελειώνει το μάθημά σου ή αν άργησε το λεωφορείο σου, για να έρχομαι να σε συνοδεύσω, γιατί δεν έχω χρόνο να περιμένω με τις ώρες».
Της Στέλλας Βασαλάκη, Με τη συνεργασία της Αννίνας Κουλουβάτου, Ψυχολόγου – Ψυχοπαιδαγωγού, της Κατερίνας Σιώτου, Ψυχολόγου – Ψυχοπαιδαγωγού, και της Λωρέττας Θωμαΐδου, παιδιάτρου
Πιθανά, να αναγνωρίσατε μερικούς από τους λόγους για τους οποίους έχετε ήδη αγοράσει στο παιδί σας το δικό του κινητό, ή που σας έχουν βάλει σε σκέψεις για το αν πρέπει να το κάνετε πολύ σύντομα. Χρειάζεται, όμως, κινητό τηλέφωνο ένα παιδί; Η απάντηση είναι «Ναι», αλλά με προϋποθέσεις. Τα κινητά έχουν γίνει πια μέρος της ζωής μας και την διευκολύνουν πολύ. Το ίδιο εξυπηρετικά μπορεί να γίνουν και για τα παιδιά, φτάνει μόνο να τους μάθουμε πώς να τα χρησιμοποιούν όσο το δυνατόν καλύτερα για τη δική τους ασφάλεια και διευκόλυνση!
Αναμφίβολα, δεν υπάρχει σχεδόν κανένας γονιός σήμερα που να μην αισθάνεται ανασφάλεια κι ανησυχία για τα παιδιά του, με όλες τις «κακοτοπιές» που υπάρχουν γύρω μας. Και σίγουρα αυτός είναι ένας από τους κύριους λόγους που εμείς οι γονείς αναγκαζόμαστε να αγοράσουμε κινητό τηλέφωνο στο παιδί μας όταν αρχίζει να ανεξαρτητοποιείται, να κυκλοφορεί μόνο του, πιστεύοντας ότι έτσι είναι εκείνο περισσότερο ασφαλές όταν βρίσκεται εκτός σπιτιού κι εμείς πιο ήσυχοι.
Επίσης, τα ιδιαίτερα φορτωμένα ωράριά μας μας δυστυχώς δεν μας επιτρέπουν να μοιραζόμαστε πολλές ώρες με τα παιδιά μας, να είμαστε δίπλα τους στις καθημερινές τους δραστηριότητες και σίγουρα το κινητό τηλέφωνο μας δίνει τη δυνατότητα συχνής επικοινωνίας. Τα μικρά μας μπορούν να μας ενημερώνουν συνέχεια, έτσι ώστε να γνωρίζουμε τι κάνουν κάθε στιγμή.
Από την άλλη πλευρά, τα ίδια τα παιδιά μπορεί να ζητάνε να αποκτήσουν κινητό τηλέφωνο επειδή το έχουν ανάγκη, για παράδειγμα για να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια, αφού αυτή η συσκευή τους παρέχει τη δυνατότητα να επικοινωνούν μαζί μας οποιαδήποτε στιγμή, όταν βρίσκονται μακριά μας
Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι τα παιδιά βλέπουν το κινητό και σαν μόδα. Ο τρόπος που παρουσιάζεται το κινητό μέσα από τις διαφημίσεις αλλά και ο τόπος που το αντιμετωπίζουμε εμείς οι μεγάλοι κάνουν τα παιδιά να το βλέπουν σαν ένα μοδάτο αξεσουάρ και να θέλουν να το αποκτήσουν κυρίως για λόγους στυλ. Κι εδώ ακριβώς πρέπει να επέμβουμε εμείς και να εξηγήσουμε στο παιδί ότι το τηλέφωνο είναι ένα χρήσιμο εργαλείο που διευκολύνει τη ζωή μας και έτσι πρέπει να το βλέπουμε. Δεν είναι ένα αξεσουάρ μόδας, συγκεκριμένης μάρκας, χρώματος και στυλ.
Δεν είναι εργαλείο Παρακολούθησης...
Η κυρία Α. Κουλουβάτου τονίζει « Οι λόγοι που συνήθως, οι ίδιοι οι γονείς θέλουν να αγοράσουν κινητό τηλέφωνο στο παιδί τους, έχουν σχέση με την ανασφάλεια που αισθάνονται με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας ή με την ανάγκη τους να είναι συνεπής, π.χ. στην ώρα που θα το πάρουν από το σχολικό του, κ.λπ.. Χρειάζεται όμως, προσοχή από την πλευρά των γονιών, στο να μην καταλήξει να γίνει το κινητό τηλέφωνο ένα ακόμα μέσο υπερπροστασίας του παιδιού τους, μία επιπλέον «εισβολή» στο δικό του «χώρο». Δηλαδή, να μην αισθάνεται το παιδί, ότι οι γονείς του το ελέγχουν συνέχεια, με άλλα λόγια ότι το «ακολουθούν» παντού η αντίθετα, να ξέρει ο μικρός ότι οποιαδήποτε στιγμή έχει τη δυνατότητα να τηλεφωνήσει σε εκείνους για να του λύσουν και το παραμικρό πρόβλημά του, π.χ. «μαμά τσακώθηκα με το φίλο μου, πες μου τι να κάνω ή έλα αμέσως να με πάρεις από το σπίτι του», κ.λπ.. Η τακτική αυτή, δεν θα δώσει τη δυνατότητα στο παιδί να αποκτήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, αυτονομία, να πάρει μόνο του πρωτοβουλίες, να μάθει ότι δεν θα υπάρχει πάντα κάποιος κοντά του για να του βρίσκει λύσεις στα προβλήματά του.»
...ούτε και υποκατάσταστο της παρουσίας των γονιών
«¨Ένα άλλο επίσης σημαντικό σημείο, που καλό είναι να δώσουμε προσοχή, είναι ο «κίνδυνος» το κινητό τηλέφωνο να καταλήξει να γίνει υποκατάστατο της πραγματικής παρουσίας των γονιών και του ενδιαφέροντός τους για τα παιδιά», λέει η κυρία Αννίνα Κουλουβάτου κι εξηγεί «Δηλαδή, με δεδομένο σήμερα τα «εξουθενωτικά» ωράρια και των δύο γονιών, είναι πολύ πιθανό, να υποκαταστήσουν τη πραγματική επαφή με την τηλεφωνική επικοινωνία, αντί να προσπαθήσουν να περάσουν, έστω και λίγη ώρα παραπάνω με τα παιδιά τους, έχοντας ήσυχη τη συνείδησή τους ότι μπορούν «να το βρουν και να τους βρει», οποιαδήποτε στιγμή, ότι ξέρουν συνέχεια τι κάνει, τηλεφωνώντας του και ρωτώντας το «έφαγες?», «διάβασες?», «γύρισες?», κ.λπ..»
Συνετή χρήση
Καλό ειναι ,λοιπόν, πριν δώσετε κινητό τηλέφωνο στο παιδί σας να κάνετε μαζί του μια μεγάλη κουβέντα για το πώς θα το χειρίζεται συνετά και σωστά , αλλά και τι συνέπειες θα έχει η τυχόν αλόγιστη χρήση του. Έτσι κι αλλιώς, όπως σε όλα τα θέματα και στο συγκεκριμένο, οι άμεσες, σαφείς, ειλικρινείς εξηγήσεις προς τα παιδιά μας, το ξεκαθάρισμα από την αρχή των ορίων και των περιορισμών, είναι ο καλύτερος τρόπος για να τα προσεγγίσουμε και να επικοινωνήσουμε μαζί τους.
Ωστόσο, καλό είναι να μην παραβλέψουμε, ότι και σε αυτό το ζήτημα, το μέτρο και η συνέπεια από τη δική μας τη πλευρά, έχουν το κύριο ρόλο. Με άλλα λόγια, ακόμα κι ο τρόπος χρήσης του κινητού τηλεφώνου από τα παιδιά μας, είναι επακόλουθο των ζωντανών παραδειγμάτων που βλέπουν στο σπίτι, δηλαδή της τακτικής που ακολουθεί η οικογένειά μας και σε αυτό το θέμα. Πώς μπορούμε λοιπόν, να απαιτήσουμε από ένα παιδί σχολικής ηλικίας, η διάρκεια των συνομιλιών του στο κινητό να μην ξεπερνά τα λίγα λεπτά της ώρας ή να μην παίρνει τηλέφωνο τους φίλους του, να στέλνει μηνύματα, εικονομηνύματα, κ.λπ. με την παραμικρή αφορμή ή να μην χρησιμοποιεί το κινητό, όταν πολύ κοντά του υπάρχει σταθερή συσκευή ή καρτοτηλέφωνο, τη στιγμή που εμείς πιθανά, του προσφέρουμε με τη συμπεριφορά μας ακριβώς τα αντίθετα παραδείγματα.
Μία καλή ιδέα, που μπορεί να φανεί ωφέλιμη στη λογική χρήση του κινητού από το παιδί, είναι να συμφωνήσουμε μαζί του, να αναλάβει να πληρώνει εκείνο, από τα χρήματα που παίρνει για χαρτζιλίκι, αυτό το ατομικό του έξοδο, δηλαδή τις κάρτες για το κινητό του ή το μηνιαίο λογαριασμό των συνδιαλέξεων του. Ώστε, να μπορέσει ίσως, να συνειδητοποιήσει καλύτερα κι ευκολότερα, ότι η αλόγιστη χρήση του κινητού τηλεφώνου, θα του στερεί για ένα χρονικό διάστημα, κάποια άλλα πράγματα, που δεν θα μπορεί να αποκτήσει με το χαρτζιλίκι του.
Η κυρία Κατερίνα Σιώτου επισημαίνει τα οφέλη αυτής της συμφωνίας, αλλά και ποια σημεία είναι καλό να προσέξουμε οι γονείς.
«Πολλές οικογένειες εφαρμόζουν τη τακτική το ίδιο το παιδί να πληρώνει από το χαρτζιλίκι του την κάρτα του κινητού τηλεφώνου του. Γεγονός, που βοηθάει το παιδί, μια που ευθύνεται το ίδιο για τη χρήση της, στο να συνειδητοποιήσει καλύτερα και να σκεφτεί ορισμένα πράγματα, αν τελειώσουν πολύ γρήγορα οι μονάδες της κάρτας του, όπως π.χ. πόσες μέρες είχε υπολογίσει ότι θα περάσει με αυτή, γιατί του τελείωσε σε τόσο σύντομο διάστημα, κ.λπ.. Αντιμετωπίζοντας άμεσα επίσης, τις συνέπειες του ότι ξεπέρασε ορισμένα όρια, δηλαδή ότι δεν μπορεί να κάνει άλλο τηλεφώνημα, να στείλει μήνυμα, κ.λπ., κάτι που ίσως, να μην μπορεί να αντιληφθεί τόσο καλά με ένα «φουσκωμένο» μηνιαίο λογαριασμό, σε ένα συμβόλαιο σύνδεσης που πληρώνουν οι γονείς του κι έχει μόνο σαν επίπτωση την επίπληξή του από εκείνους.

Σχολική φοβία

Όταν η άρνηση για το σχολείο προχωρά πέρα από την απλή απροθυμία, σκεφτείτε μήπως η σχολική φοβία έχει «τρυπώσει» στην τσάντα του παιδιού σας. Μην ανησυχείτε, υπάρχει λύση!

Είναι Δευτέρα πρωί. «Ώρα για σχολείο», φωνάζετε όσο πιο χαρωπά μπορείτε. Αντί όμως το παιδί σας να σηκωθεί μαχμουρλίδικα και να αρχίσει να ετοιμάζεται, το βλέπετε να κουκουλώνεται ακόμα περισσότερο και να βογκάει. Πονάει το κεφάλι του, η κοιλιά του, νιώθει ζαλάδα, τάση για εμετό ή κάτι παρόμοιο. Είναι άρρωστο ή προσποιείται για να γλιτώσει το σχολείο; Η πρώτη σας αντίδραση φυσικά είναι να ανησυχήσετε (ή να τρομάξετε, ανάλογα με την… ηθοποιία). Κοιτάτε τα συμπτώματα και συμβουλεύεστε τον παιδίατρο. Τι γίνεται όμως όταν ο γιατρός σάς διαβεβαιώνει ότι το παιδί είναι υγιέστατο, αλλά τα συμπτώματα επιμένουν; Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ως δια μαγείας εξαφανίζονται μόλις το παιδί μείνει στο σπίτι. Όχι, το παιδί σας δεν υποφέρει από κάποια σοβαρή σωματική ασθένεια, αλλά πάσχει από σχολική φοβία, την πιο γνωστή και πονηρή αιτία απουσιών, αφού παρουσιάζει συμπτώματα που δύσκολα επαληθεύονται.

Άρνηση για σχολείο

Πρώτα απ’ όλα, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Η σχολική φοβία δεν έχει να κάνει ούτε με τη φυσιολογικότατη άρνηση που μπορεί να παρουσιάσουν τα παιδιά τις πρώτες μέρες της σχολικής χρονιάς ούτε με την ακόμα πιο φυσιολογική επιθυμία για μια μέρα κοπάνας. «Με τον όρο σχολική φοβία εννοούμε τον έντονο και συχνά αδικαιολόγητο φόβο που εκφράζεται με τη δυσκολία και την επίμονη άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο», λέει η Κατερίνα Στρουμπούλη, ψυχολόγος με ειδίκευση στην αποκατάσταση μαθησιακών δυσκολιών και τη συμβουλευτική γονέων. «Διαφέρει από το άγχος του αποχωρισμού, το οποίο εμφανίζεται από τον έβδομο μήνα έως το δεύτερο περίπου έτος της ζωής του παιδιού και σχετίζεται με την ανησυχία ότι θα χάσει την προστασία και την ασφάλεια που του παρέχουν τα πολύ οικεία σε αυτό πρόσωπα και κυρίως η μητέρα. Η σχολική φοβία δεν πρέπει να συγχέεται με τη συνειδητή άρνηση του παιδιού για το σχολείο». Είναι κάτι βαθύτερο, η εκδήλωση ενός σοβαρού προβλήματος, μιας διαταραχής με επίμονη ανησυχία του παιδιού να εγκαταλείψει το σπίτι του. Σύμφωνα με έρευνες, μάλιστα, εμφανίζεται συχνότερα σε παιδιά δημοτικού και σε μεγαλύτερο ποσοστό στα κορίτσια απ’ ό,τι στα αγόρια.

Η εικόνα του παιδιού

Τα συμπτώματα της σχολικής φοβίας εμφανίζονται συνήθως το πρωί, την ώρα που το παιδί πρέπει να πάει σχολείο, κι επιδεινώνονται τη στιγμή της αναχώρησης ή την ώρα που φτάνει στη σχολική αυλή. Σε αντίθεση με τις κρίσεις της… καθημερινότητας, ελάχιστα συμπτώματα εμφανίζονται τα Σαββατοκύριακα ή στις διακοπές , ενώ εμφανίζονται συχνότερα την Κυριακή το βράδυ και τη Δευτέρα το πρωί.

Το σχολειοφοβικό παιδί βασανίζεται από την ιδέα ότι πρέπει να απομακρυνθεί από το σπίτι του. Για να δικαιολογήσει την απροθυμία του αυτή επικαλείται διάφορες δικαιολογίες, αρκετά λογικοφανείς, που δεν πρέπει όμως να πείσουν τους γονείς. Ένα παιδί που υποφέρει από σχολική φοβία είναι συνήθως ντροπαλό, ιδιαίτερα ευαίσθητο και συνεσταλμένο, με δυσκολία προσαρμογής και αποδοχής μεταβατικών καταστάσεων και αλλαγών. Ωστόσο, αυτό δεν είναι πάντα ο κανόνας. Ακόμα και εξωστρεφή και ανεξάρτητα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν σχολική φοβία, όπως και εκείνα που είναι γενικά αγχώδη.

Ποιες είναι οι αιτίες;

«Οι αιτίες που προκαλούν σχολική φοβία είναι αρκετές», τονίζει η κ. Στρουμπούλη. «Τα περισσότερα παιδιά που αρνούνται να πάνε σχολείο κατακλύζονται από έντονο άγχος σχετικά με το πώς θα προσαρμοστούν σ’ ένα χώρο έξω από το σπίτι τους. Πώς θα τους αντιμετωπίσουν οι συμμαθητές τους; Ο δάσκαλος θα είναι αυστηρός μαζί τους; Θα τα καταφέρουν με τα μαθήματα; Μια άλλη πολύ σημαντική αιτία είναι το μόνιμο άγχος του αποχωρισμού. Η προσκόλληση κυρίως στο πρόσωπο της μητέρας και η δημιουργία ισχυρού συναισθηματικού δεσμού μαζί της έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση έντονου άγχους όταν το παιδί καλείται να απομακρυνθεί απ’ την προστατευτική αγκαλιά της και να εμπλακεί σε νέες δραστηριότητες έξω από την οικογένεια. Άλλες αιτίες είναι επίσης η δυσλειτουργική δομή της οικογένειας και η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των μελών της, η υπερπροστατευτικότητα της μητέρας και η ταυτόχρονη παθητικότητα του πατέρα, καθώς και η σύνδεση, από την πλευρά του παιδιού, του σχολείου με κάποια δυσάρεστη εμπειρία που ενεργοποίησε το φόβο του». Τι θα κάνετε όταν αντιληφθείτε ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα; Μην πανικοβληθείτε. Μην αντιδράσετε δηλαδή σπασμωδικά, με φωνές, μαλώματα ή τιμωρίες. Το μόνο που θα καταφέρετε είναι να επιδεινώσετε το πρόβλημα. Η καλύτερη λύση είναι να απευθυνθείτε άμεσα σε ειδικό. Είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να σας ενημερώσει αρχικά για το πρόβλημα που αντιμετωπίζετε, να αναλύσει τα συμπτώματα και να εντοπίσει την πηγή του, ώστε να βοηθήσει στην επίλυσή του. Μην ξεχνάτε ότι το παιδί πρέπει να συνεχίσει το σχολείο. Η δική σας στάση είναι αυτή που θα παίξει κύριο ρόλο ώστε η παρέμβαση να είναι γρήγορη και αποτελεσματική.

Πώς αντιμετωπίζεται;

«Η σχολική φοβία αποτελεί ένα σύνδρομο πολύπλοκο και πολυπαραγοντικό», λέει η κ. Στρουμπούλη. «Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και απαιτείται ανάλυση των παραγόντων που σχετίζονται με τη φοβία και την έχουν προκαλέσει. Η αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς (ψυχολόγο, παιδοψυχίατρο, κοινωνική λειτουργό) και η συνεργασία με το οικογενειακό και το σχολικό περιβάλλον κρίνεται απαραίτητη. Τόσο οι γονείς όσο και οι δάσκαλοι πρέπει να παρατηρήσουν προσεκτικά το παιδί και να καταγράψουν τη συμπεριφορά του και τα αίτια που την προκαλούν. Στη συνέχεια, ο ειδικός θα εστιάσει την προσοχή του στη μείωση του άγχους και των φοβικών συμπτωμάτων που το βασανίζουν, θα το ενισχύσει θετικά και θα προετοιμάσει τη σταδιακή επάνοδό του στο σχολείο. Χρειάζεται κατανόηση, υπομονή και επιμονή απ’ όλους όσοι συναναστρέφονται με το παιδί, ώστε η προσπάθεια να έχει αποτέλεσμα και η προσαρμογή του στο σχολείο να γίνει ομαλά». Κανόνες για να προλάβετε το πρόβλημα πριν εμφανιστεί δεν υπάρχουν. Δείξτε ενδιαφέρον στην όποια ανησυχία του παιδιού και προσπαθήστε να του παρουσιάσετε το σχολείο με τα φωτεινότερα χρώματα. Άλλωστε, θα περάσει πολλά χρόνια εκεί.

Τα συμπτώματα της σχολικής φοβίας

Η σχολική φοβία εκδηλώνεται με:

• συστηματική άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο,
• απροσδιόριστα παράπονα του παιδιού σχετικά με το σχολείο, τους συμμαθητές και το δάσκαλό του,
• νευρικότητα, ευερεθιστότητα και έντονο θυμό ή κλάμα την ώρα που ετοιμάζεται για το σχολείο,
• ψυχοσωματικές διαταραχές όπως πονοκέφαλοι, εμετός, κοιλιακοί πόνοι κ.ά.,
• δυσκολία του παιδιού να αποκοιμηθεί το βράδυ ή διαταραγμένος ύπνος κατά τη διάρκεια της νύχτας,
• δυσκολίες στο φαγητό.

Σωστή διατροφή για... καλή όρεξη!

Αν εκπαιδεύσετε το παιδί σας στις καλές διατροφικές συνήθειες και το ενθαρρύνετε να υιοθετήσει σωστή αντίληψη για τις υγιεινές τροφές, μπορεί να αγαπήσει ακόμα και το μπρόκολο.

Δεν υπάρχει μητέρα που να μην ανησυχεί για τη διατροφή του παιδιού της. Αν είναι αδύνατο, φοβάται ότι θα γίνει ασθενικό και αδύναμο. Αν είναι παχουλό, τρέμει με κάθε νέα έρευνα για την παιδική παχυσαρκία που βγαίνει στη δημοσιότητα. Κι αν είναι απλώς φυσιολογικό, αναρωτιέται για πόσο ακόμα θα μπορεί να το προστατεύει απ’ όλους αυτούς τους ανθυγιεινούς πειρασμούς που παραμονεύουν παντού: στο σχολείο, στο σινεμά, στις διαφημίσεις, στα εφηβικά στέκια… Σύμφωνα με τον διατροφολόγο-διαιτολόγο Ευάγγελο Ζουμπανέα, ο οποίος μαζί με την επιστημονική ομάδα διατροφολόγων «Διατροφή» (www.diatrofi.gr) έχει γράψει το βιβλίο-οδηγό με τίτλο Τι καλό θα μαγειρέψεις σήμερα, μαμά;, εκτός από το φαγητό καθαυτό, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε πώς πρέπει να τρώμε, ποια είναι η καλή συμπεριφορά στο τραπέζι και βεβαίως ποια είναι η κατάλληλη ποσότητα που αναλογεί σε κάθε ηλικία. «Η διαδικασία της χώνεψης», εξηγεί «ξεκινάει από το στόμα, γιατί το σάλιο –η ημερήσια παραγωγή του οποίου φτάνει τα 1,5-2 λίτρα– βοηθά στην εύκολη κατάποση των τροφών, ενώ επίσης περιέχει ειδικές ουσίες (ένζυμα) που προετοιμάζουν και διευκολύνουν τη διάσπαση κάθε μπουκιάς από τα υγρά του στομάχου, για να απελευθερώσει στη συνέχεια τα θρεπτικά συστατικά της». Αντίθετα, όταν καταπίνουμε την τροφή μας βιαστικά και αμάσητη, η χώνεψη δυσχεραίνεται, δημιουργούνται αέρια στα έντερα και φούσκωμα στο στομάχι. Επίσης, γίνεται πιο δύσκολη η διάσπαση της τροφής, με αποτέλεσμα ο οργανισμός μας να χάνει σημαντική ποσότητα από βιταμίνες και μέταλλα. Το καλό μάσημα της τροφής προϋποθέτει το να τρώει κανείς πιο αργά, πράγμα που μας βοηθάει και να τρώμε λιγότερο. Το αίσθημα της πληρότητας έρχεται μέσω ενός ειδικού σήματος που φτάνει στον εγκέφαλο, ο οποίος για να καταλάβει ότι έχουμε χορτάσει χρειάζεται να περάσουν περίπου 20 λεπτά. Μέχρι δηλαδή να ανέβει το επίπεδο του σακχάρου στο αίμα, κάτι που προκαλείται από την πέψη των τροφών. Αν λοιπόν μέσα σε 20 λεπτά έχουμε αδειάσει ό,τι υπάρχει πάνω στο τραπέζι, τότε είναι σίγουρο ότι θα έχουμε φάει πολύ περισσότερο απ’ όσο χρειαζόμαστε. Το μεγαλύτερο μέρος της περίσσειας αυτής ποσότητας ο οργανισμός το αποθηκεύει ως λίπος κυρίως στην περιφέρεια και στην κοιλιά. Γι’ αυτό, ξεχάστε τη φράση «για να δω ποιος θα φάει πιο γρήγορα το φαγητό του» και μάθετε στα παιδιά να τρώνε αργά και να μασάνε πολύ καλά την κάθε μπουκιά, τουλάχιστον 15-20 φορές πριν την καταπιούν.

Η σημασία του πρωινού

Ένα μόνο ποτήρι γάλα στο δρόμο για το σχολικό έχει συνήθως ως αποτέλεσμα τα παιδιά να γεμίζουν αργότερα το στομάχι τους με πατατάκια, γαριδάκια, κρουασάν, σοκολάτες και παγωτά, τροφές δηλαδή που απλώς χορταίνουν χωρίς να έχουν θρεπτική αξία. Αυτό που συνήθως ακολουθεί καθώς περνάνε οι ώρες είναι υπνηλία και εξάντληση. Αντίθετα, ένα πρωινό –που καλό είναι να το παίρνει μέχρι τις 9.30π.μ.– πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και μέταλλα προσφέρει σωματική, ψυχική και πνευματική ευεξία, ενώ επίσης βοηθάει στην κατανάλωση μικρότερης ποσότητας φαγητού το μεσημέρι. Τι χρειάζεται να περιλαμβάνει;

Ένα ποτήρι φρέσκο χυμό φρούτων. Ο καλύτερος συνδυασμός είναι από πορτοκάλι, μήλο, καρότο και ακτινίδιο. (Ο χυμός πορτοκαλιού πρέπει να αραιώνεται πάντοτε με δύο δάχτυλα νερό.)

Ένα μπολ με δημητριακά (σιτάρι, κουάκερ ή μούσλι, νιφάδες καλαμποκιού ή σιταριού) χωρίς ζάχαρη, στα οποία μπορείτε να προσθέσετε άψητους και ανάλατους ξηρούς καρπούς και φρέσκα ή ξερά φρούτα. Εναλλακτικά, αντικαταστήστε τα δημητριακά με 1-2 λεπτές φέτες ψωμιού ολικής άλεσης.

Ένα ποτήρι γάλα ή ένα γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά. Ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά και όσοι αθλούνται μπορούν να προσθέσουν 2-3 φορές την εβδομάδα και ένα αυγό μελάτο με μία φέτα ψωμί ολικής άλεσης.

Ποια είναι η σωστή ποσότητα

Ο κ. Ζουμπανέας προτείνει έναν εύκολο και πρακτικό τρόπο για να υπολογίζουμε τις μερίδες και τις ποσότητες του φαγητού με βάση τη σωματική μας διάπλαση. Με τη μέθοδο αυτή μπορείτε να βρίσκετε τις ιδανικές ποσότητες τόσο για το παιδί όσο και για εσάς μ’ έναν διασκεδαστικό τρόπο που μοιάζει με παιχνίδι:

Μερίδα κρέατος: Σχηματίζουμε έναν κύκλο ενώνοντας τους δείκτες και τους αντίχειρες των δύο χεριών. Ο κύκλος που σχηματίζεται (με πάχος όσο το πάχος του δείκτη μας) είναι περίπου όσο μια μέτρια μπριζόλα χωρίς το κόκαλο. Στον ίδιο όγκο χωράνε 2-3 μικρά μπιφτέκια, ένα μικρό ή ένα μεγάλο στήθος κοτόπουλου.

Μερίδα ψαριού: Μπορούμε να φάμε μεγαλύτερη ποσότητα, γιατί το ψάρι είναι λιγότερο λιπαρό από το κρέας. Για να υπολογίσουμε τη μερίδα, χρησιμοποιούμε τον μεγαλύτερο κύκλο που σχηματίζουν οι αντίχειρες με τους μέσους.

Μερίδα τυριού: Ενώνουμε δείκτη, μέσο και παράμεσο. Ο όγκος που δημιουργείται από τη βάση των δαχτύλων μέχρι την κορυφή τους αντιστοιχεί σε ένα κομμάτι τυρί φέτα, ενώ για πιο σκληρά τυριά, όπως η γραβιέρα ή το κεφαλοτύρι, υπολογίζουμε τη μερίδα με βάση τον όγκο που καταλαμβάνουν μόνο δύο δάχτυλα, ο μέσος και ο δείκτης.

Τι θα φάμε σήμερα;

Είναι εντελώς απαραίτητο να οργανώσετε το διαιτολόγιο της οικογένειάς σας έτσι ώστε να καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες του οργανισμού του δικού σας και των παιδιών χωρίς να έχετε το άγχος του φαγητού. Για σίγουρα αποτελέσματα μπορείτε να ποντάρετε στη μεσογειακή διατροφή, για την οποία τόσος πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια. Η βάση της βρίσκεται στις παραδοσιακές κρητικές διατροφικές συνήθειες, που προσφέρουν μακροβιότητα και καλή ποιότητα ζωής, και περιλαμβάνουν καθημερινά άφθονα ακατέργαστα δημητριακά (ψωμί και παξιμάδια από κριθάρι και σιτάρι), μέλι, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, πολλά όσπρια, ελάχιστο κρέας, ανάλατους και άψητους ξηρούς καρπούς, άφθονα ψάρια και θαλασσινά και φυσικά ελαιόλαδο. Μια άλλη υγιεινή ιδέα είναι να οργανώσετε το εβδομαδιαίο μενού σύμφωνα με τους κανόνες του ορθόδοξου χριστιανικού διαιτολογίου που προβλέπει:

• Δύο φορές την εβδομάδα φαγητά που δεν περιέχουν κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι. Έτσι, σε μία εβδομάδα θα καταναλώνετε 1-2 φορές κόκκινο κρέας ή κοτόπουλο και 1 φορά ψάρι.
• Όσπρια (είναι καλή πηγή πρωτεΐνης) μία φορά την εβδομάδα.
• Δύο φορές την εβδομάδα γεύματα με βάση τα λαχανικά.
• Μία φορά την εβδομάδα ρύζι ή ζυμαρικά.

Παράλληλα, για να υιοθετήσουν τα παιδιά υγιεινές συνήθειες, είναι σημαντικό να ακολουθείτε μερικούς βασικούς κανόνες:

• Να τρώτε πλούσιο πρωινό και πολλά και μικρά γεύματα.
• Πρωί και απόγευμα (ανάμεσα στα γεύματα) να πίνετε χυμούς και να τρώτε φρούτα.
• Στο μεσημεριανό σας είναι καλό να υπάρχει πάντοτε σαλάτα με ωμά ή βραστά λαχανικά.
• Καλή λύση για το βράδυ είναι ένα γιαούρτι με λίγα φρούτα ή μια σαλάτα με λίγο τυρί ή ψάρι.
• Να τρώτε σε ήρεμο περιβάλλον.
• Να προτιμάτε ψωμί ολικής άλεσης και πλήρη δημητριακά.
• Καθημερινά να καταναλώνετε 2-3 μερίδες γαλακτοκομικά. Ειδικά τα παιδιά και οι έφηβοι πρέπει να πίνουν τουλάχιστον ένα ποτήρι γάλα ή να τρώνε ένα γιαούρτι, ρυζόγαλο ή κρέμα το απόγευμα.
• Να αποφεύγετε την κατανάλωση αναψυκτικών ή ροφημάτων με ζάχαρη που δεν ξεδιψούν και σας φορτώνουν με περιττές θερμίδες.
• Να πίνετε 6-8 ποτήρια νερό (είναι πιο εύκολο όταν έχετε μαζί σας ένα μικρό μπουκαλάκι).
• Να αποφεύγετε τα τηγανητά και τα μαγειρεμένα λίπη και να προτιμάτε το ελαιόλαδο, πάντοτε βέβαια σε μικρές ποσότητες.

Η διατροφή του βρέφους

Μετά τους 18 μήνες, ένα παιδάκι μπορεί να τρώει ό,τι και οι μεγάλοι, μέχρι τότε όμως η διατροφή του διαφέρει. Σύμφωνα με τη διατροφολόγο-διαιτολόγο (και μαμά) Παναγιώτα Καρακασίδου:

Μέχρι τον 5ο μήνα το μωρό θηλάζει θεωρητικά κάθε 2,5 ώρες, αλλά στην πράξη θηλάζει όποτε θέλει αυτό. Αν πίνει έτοιμο γάλα, χρειάζεται να το ταΐζετε κάθε 3 ώρες.

Μετά τον 5ο μήνα κάνει 5-6 γεύματα από τα οποία στο ένα (κατά προτίμηση στο 4ο) έχει προστεθεί ρυζάλευρο.

Μετά τον 6ο μήνα προσθέστε καθαρισμένα και αλεσμένα φρούτα (μήλο, αχλάδι, μπανάνα, πορτοκάλι). Αρχίστε με 1/4 του φρούτου και αυξήστε την ποσότητα καθώς μεγαλώνει. Τα γεύματά του διαμορφώνονται ως εξής: 1ο γάλα, 2ο φρούτα, 3ο γάλα, 4ο ρυζάλευρο, 5ο γάλα.

Στα μέσα του 7ου μήνα θα προσθέσετε χορτόσουπα, που θα αντικαταστήσει το 3ο γεύμα της ημέρας. Η σούπα πρέπει να περιέχει πατάτα, καρότο, σέλινο, μαϊντανό, κολοκυθάκι και σπανάκι, βρασμένα και αλεσμένα (κατά προτίμηση βιολογικής καλλιέργειας). Στο τέλος, προσθέστε ένα κουταλάκι λάδι και λίγο λεμόνι, αλλά καθόλου αλάτι. Τους επόμενους μήνες μπορείτε να προσθέσετε παντζάρι, φασολάκια και πιπεριά, ανάλογα με την ανεκτικότητα του παιδιού.

Μετά τον 7ο μήνα τα γεύματα εναλλάσσονται κάθε 4 ώρες. Το 1ο είναι το πρωινό γάλα, το 2ο αποτελείται από φρούτα, στο 3ο θα προσθέσετε, εκτός από λαχανικά, και 80-100 γρ. κρέας (κοτόπουλο, μοσχάρι ή κουνέλι). Το 4ο γεύμα, το απόγευμα, γίνεται με φαρίν λακτέ ή κρέμα από μπισκότα και ακολουθεί ένα τελευταίο –το βραδινό– με γάλα.

Αρχές του 8ου μήνα δώστε στο μωρό σας –μέρα παρά μέρα και μία ώρα πριν από το γεύμα με τα φρούτα– ένα μελάτο αυγό. Την πρώτη εβδομάδα δώστε του μόνο το ασπράδι και στη συνέχεια κρόκο και ασπράδι μαζί. Αν δεν τρώει το αυγό σκέτο, μπορείτε να προσθέσετε λίγη ψίχα από ψωμί ολικής άλεσης χωρίς σπόρους.

Από τον 9ο μέχρι και τον 12ο μήνα μπορούμε να προσθέσουμε ψάρι (μπακαλιάρο ή γλώσσα, που είναι πιο εύπεπτα). Η φαρίν λακτέ το απόγευμα μπορεί να αντικατασταθεί με γιαούρτι (100-200 γρ.), στο οποίο μπορούμε να προσθέσουμε ένα αλεσμένο φρούτο. Αυτό το γεύμα μπορεί επίσης να αντικατασταθεί με τραχανά ή με μια φωλιά φιδέ (περίπου δύο κουταλιές της σούπας άβραστο), στο οποίο προσθέτουμε τυρί φέτα (όσο ένα σπιρτόκουτο) κι ένα κουταλάκι του γλυκού ελαιόλαδο. Λίγο τραχανά, φιδέ ή αστράκι (το πολύ μία κουταλιά) μπορούμε να προσθέσουμε και στο μεσημεριανό του γεύμα.

Μετά τον 13ο μήνα μπορούμε να προσθέσουμε στο μεσημεριανό του μία φορά την εβδομάδα όσπρια. Επίσης, δεν αλέθουμε πλέον την τροφή, αλλά τη λιώνουμε με το πιρούνι. Από δω και πέρα μπορεί πλέον να τρώει και χοιρινό κρέας.

Από τον 18ο μήνα και μετά το παιδί μπορεί να τρώει κανονική τροφή στην οποία όμως δεν έχει προστεθεί αλάτι και το ελαιόλαδο μπαίνει ωμό μετά το μαγείρεμα.

Το γάλα

Αν το μωρό δεν θηλάζει, μέχρι τον 6ο μήνα τού δίνετε γάλα 1ης βρεφικής ηλικίας, στη συνέχεια και μέχρι τον 12ο γάλα 2ης βρεφικής ηλικίας και από 13 μηνών και μετά επιλέγετε μεταξύ φρέσκου γάλακτος, γάλακτος 3ης βρεφικής ηλικίας και γάλακτος εβαπορέ για παιδιά.

Οδηγίες για... απελπισμένους γονείς

Αν το παιδί σας δεν τρώει, μπορεί να σας παρηγορήσει η σκέψη ότι πολλοί γονείς αντιμετωπίζουν το ίδιο ακριβώς πρόβλημα, το οποίο όμως δεν είναι άλυτο. Στο βιβλίο του Γονείς για πρώτη φορά ο Κώστας Στοφόρος αναφέρει ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων τα προβλήματα με το φαγητό εξαφανίζονται ως δια μαγείας όταν τα παιδιά πάνε στον παιδικό σταθμό, χάρη στα κοινά γεύματα με τους συνομηλίκους τους. Η κλασική συμβουλή πάντως για να ανοίξουν τα «κλειδωμένα στόματα» είναι να αφήσουμε τα παιδιά να φάνε μεγάλη ποσότητα από το φαγητό που προτιμούν και λιγότερο ή καθόλου από κάποιο άλλο, αν έτσι θέλουν. Ο συγγραφέας προτείνει επίσης μερικές χρήσιμες ιδέες:

• Προτιμήστε συχνά και μικρά γεύματα (πάντα σε σταθερές ώρες), παρά λίγα και σε μεγάλες ποσότητες.
• Δοκιμάστε να ταΐσετε το παιδί καθισμένο στα γόνατά σας, αντί να είναι στο καρεκλάκι του - μπορεί να νιώθει καλύτερα έτσι.
• Τα πολλά καλοπιάσματα δεν βοηθούν. Είναι καλό να υπάρχει κάποιου είδους επιβράβευση, αλλά σε ήπιους τόνους.
• Τα DVD μπορούν επίσης να φανούν χρήσιμα όσο αντιπαιδαγωγικό κι αν ακούγεται.
• Βιβλία και κόμικς συνιστώνται επίσης, ειδικά όταν περιέχουν ιστορίες που παρακινούν στην κατανάλωση τροφής.
• Συχνά η παρουσία του αγαπημένου ζώου ή της κούκλας βοηθάει το παιδί να νιώθει ότι τρώει με παρέα. Αντίθετα, τα πολλά παιχνίδια τού προξενούν εκνευρισμό.
• Τολμηρές και παράξενες αναμείξεις μπορεί να δώσουν λύση. Δώστε του, π. χ., αραιωμένη σούπα με το μπιμπερό αφού ανοίξετε τη θηλή, βάλτε λίγη ζάχαρη αντί για αλάτι στο φιδέ και κρέας πάντοτε σε μορφή κιμά.

Μαμά, διψάω

Το νερό είναι πολύτιμο για τον οργανισμό μας γιατί, μεταξύ άλλων, επιτρέπει να εισέρχονται στα κύτταρα τα θρεπτικά συστατικά και να βγαίνουν τα απόβλητα του μεταβολισμού. Είναι σημαντικό όμως να πίνουμε νερό ανάμεσα στα γεύματα και όχι κατά τη διάρκειά τους ή αμέσως μετά, γιατί τότε αραιώνονται τα πεπτικά υγρά, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η διαδικασία της χώνεψης και να φουσκώνει το στομάχι. Ένα με δύο ποτήρια νερό δέκα λεπτά πριν από το φαγητό είναι ό,τι πρέπει για τις ανάγκες του οργανισμού. Αν ακολουθήσετε αυτή την τακτική, σε λίγες μέρες το παιδί θα έχει συνηθίσει στην αλλαγή και θα πάψει να ζητάει νερό με το φαγητό ή αμέσως μετά απ’ αυτό και θα σηκώνεται ανάλαφρο από το τραπέζι.

Τα λαχανικά και οι σαλάτες

Είναι τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά και φυτικές ίνες που δεν απορροφώνται από τον οργανισμό, και αν δεν τις παίρνουμε καθημερινά υποφέρουμε από δυσκοιλιότητα. Γεμίζουν εύκολα το στομάχι κι έτσι το αίσθημα του κορεσμού έρχεται γρήγορα, ενώ έχουν λίγες θερμίδες και μας εξασφαλίζουν ένα ελαφρύ γεύμα. Το σωστό είναι να ξεκινάμε το γεύμα μας με δέκα πιρουνιές σαλάτα και στη συνέχεια να συνοδεύουμε κάθε δεύτερη ή τρίτη μπουκιά φαγητού με μία πιρουνιά σαλάτα.

Οι παιδικές ασθένειες και πως να τις αντιμετωπίσετε

Ανεμοβλογιά, ιλαρά, μαγουλάδες: γνωστές και μη εξαιρετέες αρρώστιες όλων των εποχών και, κάποτε, όλων των παιδιών. Σήμερα εκλείπουν σιγά-σιγά με τη διάδοση των εμβολίων, παρόλ’ αυτά πρέπει να μάθουμε να τις ξεχωρίζουμε για να μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε έγκαιρα.

Της Άννας Δάλλα με τη συνεργασία της Μαρίας Πετράκη, παιδιάτρου

Τώρα που έχει ήδη μπει για τα καλά το φθινόπωρο, είναι ο καιρός που ξεκινούν να χτυπάνε την πόρτα μας οι διάφορες παιδικές ασθένειες, παρόλο που -όσο περνάνε τα χρόνια και τα εμβόλια εξελίσσονται- απειλούν όλο και λιγότερο τα παιδιά μας. Γιατί τώρα, που έχουν επιστρέψει ή πηγαίνουν για πρώτη φορά σε σχολεία και παιδικούς σταθμούς, συγχρωτίζονται -όπως και να το κάνουμε- με άλλα παιδιά. Γι’ αυτό είναι σκόπιμο να είμαστε ενημερωμένοι για τις μεταδοτικές παιδικές ασθένειες, ώστε να γνωρίζουμε πώς μπορούμε να τις προλάβουμε και, αν τελικά κολλήσουν τα παιδιά μας, πώς να τις αναγνωρίσουμε, πώς να τις αντιμετωπίσουμε και πώς να προλάβουμε τυχόν επιπλοκές.

Ανεμοβλογιά: Η πιο συνηθισμένη…

Τι είναι: Είναι μία εξανθηματική ασθένεια που οφείλεται σε ιό. Είναι μεταδοτική τόσο πριν από την εμφάνιση των εξανθημάτων («σπυράκια» με υγρό στο δέρμα), όσο και κατά τη διάρκειά τους.

Πώς θα την προλάβετε: Πρόσφατα κυκλοφόρησε εμβόλιο, που γίνεται μετά τον 18ο μήνα της ζωής του μωρού. Αν το εμβόλιο γίνει μετά τα 12 χρόνια, θα χρειαστούν δύο δόσεις.

Πώς θα την αναγνωρίσετε: Το παιδί θα παρουσιάζει για 2 - 3 μέρες λίγο συνάχι, κακοκεφιά, μέτριο πυρετό και μετά τη δεύτερη - τέταρτη μέρα που έχουν ξεκινήσει αυτά τα συμπτώματα -μοιάζουν με του κοινού κρυολογήματος-, θα αρχίσει να εμφανίζει κάποια λίγα σπυράκια, που μοιάζουν με φυσαλίδες, έχουν δηλαδή υγρό, και πολύ σύντομα θα παρουσιαστούν κι άλλα πολλά, συνήθως κατά ομάδες, σε διάφορα σημεία του σώματος, ακόμα και στο τριχωτό της κεφαλής, στα μάτια, στο εσωτερικό του στόματος και αλλού. Μετά την εμφάνισή του το εξάνθημα συνεχίζει για τρεις με τέσσερις μέρες, συνήθως συνυπάρχει και πυρετός, ενώ εντωμεταξύ οι φυσαλίδες σπάνε και στη θέση τους παραμένει ένα σπυράκι που σχηματίζει ένα καφέ κακαδάκι επάνω του. Την τέταρτη ή πέμπτη μέρα, λοιπόν, στο σώμα του παιδιού θα παρατηρήσετε βλάβες όλων των ειδών, φυσαλίδες αλλά και σπυράκια με κακαδάκι. Τα παιδιά κάτω των 6 ετών περνάνε ελαφρά αυτές τις εξανθηματικές ασθένειες, στις ηλικίες 6 με 12 είναι τα συμπτώματα συνήθως λίγο πιο βαριά, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες διαρκούν πιο πολλές μέρες και ο πυρετός μπορεί να φτάσει ακόμα και 40.

Πώς θα την αντιμετωπίσετε: Η ανεμοβλογιά θα περάσει, όταν κάνει τον κύκλο της. Μπορείτε όμως να κάνετε κάποια πράγματα για να βοηθήσετε το παιδί σας να αισθανθεί καλύτερα, όπως:

• ένα χλιαρό προς το δροσερό μπάνιο με ένα ήπιο αντισηπτικό και όσα άλλα ντους έχει διάθεση να κάνει το παιδί (ώστε να μην ξύνεται) χρησιμοποιώντας το συνηθισμένο του αφρόλουτρο
• ένα κουταλάκι αντισταμινικού 3 με 4 φορές την ημέρα σε παιδιά μεγαλύτερα των 2 ετών για να μειώνεται η φαγούρα
• αντιπυρετικό για τον πυρετό.

Πώς θα αποφύγετε τις επιπλοκές: Όσο το παιδί υποφέρει από την ανεμοβλογιά, θα πρέπει να το αποτρέπετε από το να ξύνει τα σπυράκια, κυρίως αυτά που είναι στο πρόσωπο, τόσο για να αποφεύγονται οι επιμολύνσεις, όσο και γιατί αφήνουν τα -γνωστά σε όλους- σημάδια της ανεμοβλογιάς. Επίσης πρέπει να προσέχετε το παιδί όσο είναι άρρωστο αλλά και για το επόμενο 15ήμερο αφού γίνει καλά, ώστε να μην κολλήσει κάποια ίωση και επιβαρυνθεί περισσότερο, αφού ο οργανισμός του θα είναι ήδη αδύναμος. Προσέξτε: Αν το παιδί σας παρουσιάσει -την τέταρτη ή πέμπτη ημέρα της ασθένειας, ενώ υποχωρούν τα σπυράκια- δύσπνοια ή συνεχίζει να έχει υψηλό πυρετό, τότε είναι σκόπιμο να συμβουλευθείτε το γιατρό σας ή να το πάτε στο νοσοκομείο. Η επιπλοκή που μπορεί να προκύψει σε αυτή την περίπτωση, κυρίως σε μεγάλα παιδιά ή εφήβους, είναι κάποια δευτεροπαθής πνευμονία μικροβιακής αιτιολογίας.

Ιλαρά, ερυθρά, παρωτίτιδα (μαγουλάδες): Οι υπό εξαφάνιση…

Πώς θα τις προλάβετε: Γι’ αυτές τις τρεις ασθένειες υπάρχει υποχρεωτικό εμβόλιο, που εξασφαλίζει ανοσία διά βίου. Το εμβόλιο έχει δύο δόσεις: η πρώτη γίνεται όταν το παιδί είναι 15 μηνών και η δεύτερη μεταξύ 4 και 6 ετών. Ακριβώς επειδή ο ελληνικός πληθυσμός εμβολιάζεται υποχρεωτικά γι’ αυτές τις ασθένειες, δεν υπάρχουν πια συχνά κρούσματα, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Αυτό βέβαια ισχύει μόνο για τα παιδιά που έχουν ακολουθήσει το πρόγραμμα των εμβολίων τους και είναι καλυμμένα κατ’ αυτόν τον τρόπο.

Ιλαρά - Πώς θα την αναγνωρίσετε: Η ασθένεια αυτή οφείλεται σε ιό και είναι μεταδοτική. Το παιδί θα παρουσιάζει για 3 με 4 μέρες λίγο συνάχι, βήχα, κακοκεφιά, πυρετό και στη συνέχεια ένα γενικευμένο κόκκινο εξάνθημα, ενώ τα μάτια του θα τρέχουν και θα καίνε και στο εσωτερικό του στόματος θα υπάρχουν -την πρώτη με τρίτη ημέρα- και κάποια άσπρα σπυράκια, τα οποία συνήθως ξεφεύγουν της προσοχής μας, ενώ ο πυρετός θα επιμένει και θα είναι υψηλός. Η οξεία φάση της κρατάει γύρω στις πέντε ημέρες και μετά τα συμπτώματα σιγά-σιγά υποχωρούν. Οι επιπλοκές που μπορεί να παρουσιάσει είναι εγκεφαλίτιδα και πνευμονία, όταν κάποιος την περάσει βαριά.

Ερυθρά - Πώς θα την αναγνωρίσετε: Οφείλεται σε ιό. Αναγνωρίζεται, όμως, πολύ δύσκολα, γιατί μιμείται οποιαδήποτε ίωση, κάνοντας χαμηλό πυρετό και ένα απαλό ροδόχρωμο εξάνθημα που κρατάει πολύ λίγο, γύρω στις δύο ημέρες. Χαρακτηριστικό της ερυθράς είναι το πρήξιμο των λεμφαδένων που βρίσκονται πίσω χαμηλά στο κεφάλι, καθώς και συχνά μία αρθρίτιδα στα κορίτσια, πράγμα που σημαίνει πως όσο είναι άρρωστο το παιδί πονάνε τα γόνατά του ή και άλλες αρθρώσεις, αλλά αυτό μετά υποχωρεί όταν η ερυθρά κάνει τον κύκλο της.

• Γιατί πρέπει να την έχουν περάσει τα κορίτσια: Πρόκειται για μία ασθένεια στην οποία είναι σημαντικό να έχει ανοσία ο γυναικείος πληθυσμός, γιατί αν νοσήσει μία γυναίκα από ερυθρά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης υπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης συγγενών ανωμαλιών στο έμβρυο.

Παρωτίτιδα - Πώς θα την αναγνωρίσετε: Πρόκειται για μία ασθένεια που οφείλεται σε ιό και -όπως και η ιλαρά και η ερυθρά- συναντάται σπάνια στα Ελληνόπουλα, αφού έχουν ανοσία χάρη στο ειδικό (τριπλό) εμβόλιο που τα προστατεύει. Θα την αναγνωρίσετε επειδή το παιδί σας θα εμφανίσει πυρετό, κακουχία και πόνο στην πίσω γωνία του κάτω σαγονιού, ενώ παράλληλα θα δυσκολεύεται να μασήσει και να ανοίξει καλά το στόμα του, θα πρηστεί το ένα μάγουλο και θα ακολουθήσει και το άλλο και θα υποφέρει από έντονο πονοκέφαλο, πυρετό και δυσκαμψία στον αυχένα. Η παρωτίτιδα -όπως και οι άλλες παιδικές ασθένειες- περνάει όταν κάνει τον κύκλο της, μετά από λίγες μέρες.

• Γιατί πρέπει να την έχουν περάσει τα αγόρια: Σημαντικό είναι τα αγόρια να έχουν ανοσία, γιατί μία συχνή επιπλοκή της ασθένειας στους εφήβους και τους ενηλίκους είναι η λοίμωξη των όρχεων (ορχίτιδα).

Οστρακιά: Η σπάνια…

Τι είναι: Η οστρακιά οφείλεται σε μικρόβιο, στο στρεπτόκοκκο, ο οποίος ευθύνεται και για την αμυγδαλίτιδα, γι’ αυτό και αρκετές φορές αρρωσταίνει με οστρακιά ένα παιδί σε μία οικογένεια όπου κάποιος έπασχε προηγουμένως από στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα. Αν και είναι μεταδοτική, δεν είναι απαραίτητο πως εάν νοσεί το ένα παιδί μιας οικογένειας θα αρρωστήσει και το άλλο, μπορεί όμως το δεύτερο να πάθει αμυγδαλίτιδα ή και τίποτα.

• Πώς θα την αναγνωρίσετε: Το παιδί σας θα έχει 1 - 2 μέρες κόκκινο λαιμό, θα ανεβάσει πυρετό πάνω από 38, 39, ενώ μπορεί να φτάσει και 40, θα έχει πρησμένους λεμφαδένες, το στόμα και η γλώσσα του θα είναι πολύ κόκκινα και έπειτα θα βγάλει ένα κόκκινο εξάνθημα, που συνήθως ξεκινάει από την κάτω κοιλιακή χώρα, ενώ το δέρμα στην αφή είναι πολύ άγριο και μετά από λίγες μέρες συχνά ξεφλουδίζει.

•  Πώς θα την αντιμετωπίσετε: Η οστρακιά είναι σημαντικό να διαγνωστεί, γιατί είναι η μόνη εξανθηματική ασθένεια της παιδικής ηλικίας που χρειάζεται αντιβίωση για να αντιμετωπιστεί το μικρόβιο που την προκαλεί. Αυτή η αντιβίωση πρέπει να χορηγηθεί για δέκα ημέρες. Πρέπει να γίνεται γενική εξέταση ούρων στο παιδί σε τακτά χρονικά διαστήματα και σύμφωνα με τη συμβουλή του παιδιάτρου, ώστε να αποφευχθεί η επιπλοκή της νεφρίτιδας, που μπορεί να προκύψει ως συνέπεια της οστρακιάς. Μία άλλη σημαντική επιπλοκή της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης (είτε της αμυγδαλίτιδας είτε της οστρακιάς), η οποία μπορεί να προληφθεί με την έγκαιρη και ολοκληρωμένη θεραπεία με το κατάλληλο αντιβιοτικό, είναι ο ρευματικός πυρετός. Σημαντικό είναι να γνωρίζετε πως, ακόμη και μετά το πέρας της ασθένειας, πρέπει να προσέξετε το παιδί σας και πως τουλάχιστον για ένα δεκαπενθήμερο πρέπει να αποφεύγει την έντονη σωματική δραστηριότητα.

Κοκίτης: Πολύ βήχας…

• Τι είναι: Ο κοκίτης είναι μία ασθένεια που οφείλεται σε μικρόβιο και για την οποία ασφαλή διάγνωση μπορεί να κάνει μόνο ο γιατρός.

• Πώς θα την αναγνωρίσετε: Το παιδί σας θα παρουσιάσει έντονο, ξερό βήχα, δηλαδή τριάντα ή σαράντα φορές επεισόδιο βήχα σε μία ανάσα, για μεγάλο διάστημα.

• Πώς θα την αντιμετωπίσετε: Υπάρχει εμβόλιο και συμπεριλαμβάνεται στην ίδια ένεση με το εμβόλιο κατά της διφθερίτιδας και του τετάνου. Το εμβόλιο αυτό γίνεται σε τρεις βασικές δόσεις, στην ηλικία των 2, των 4 και των 6 μηνών στο μωρό, ενώ η πρώτη «αναμνηστική» δόση γίνεται στους 18 μήνες του παιδιού και η δεύτερη μεταξύ των 4 και 6 ετών. Όσον αφορά στη διφθερίτιδα και τον τέτανο οι αναμνηστικές δόσεις συνεχίζονται κάθε 5 με 10 χρόνια, στον ενήλικο τύπο του εμβολίου, ενώ για τον κοκίτη δεν χρειάζονται άλλες αναμνηστικές δόσεις, άλλωστε ούτως ή άλλως δεν ενδείκνυται ο εμβολιασμός του παιδιού κατά του κοκίτη μετά την ηλικία των 7 ετών. Ο κοκίτης συναντάται συνήθως σε πολύ μικρά παιδιά, αφού το εμβόλιο δεν τα καλύπτει επαρκώς παρά μόνο μετά την τρίτη δόση. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι σκόπιμο να προσπαθήσετε να κολλήσει το παιδί σας κοκίτη όταν νοσεί κάποιος άλλος, γιατί σε σπάνιες περιπτώσεις έχει σοβαρές επιπλοκές. Άλλωστε όταν ολοκληρώσει τις δόσεις του εμβολίου, το παιδί σας θα έχει αποκτήσει ανοσία, όπως θα συμβεί και εάν περάσει την ασθένεια. Εάν το παιδί σας αρρωστήσει από κοκίτη, τότε πρέπει να πάρει αντιβίωση για να μειωθεί η μεταδοτικότητα της ασθένειας και η διάρκεια της νόσου. Ο κοκίτης δεν συνοδεύεται από πυρετό, γι’ αυτό αν το παιδί παρουσιάσει πυρετό, πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφτείτε το γιατρό σας, γιατί υπάρχει κίνδυνος πνευμονίας. Ο κοκίτης ταλαιπωρεί συχνότερα τα μωρά, εκδηλώνεται με αναπνευστική δυσχέρεια και πρέπει να αντιμετωπιστεί στο νοσοκομείο.

Τι ακτινοβολία εκπέμπουν διαφορές συσκευές που χρησιμοποιούμε καθημερινά;

Η μέτρηση πραγματοποιήθηκε παρουσία του ερευνητή του «Δημόκριτου», κ. Δημήτρη Κοσμόπουλου στο σπίτι μιας τετραμελούς οικογένειας. Το όριο ασφαλείας που θέτουν οιπερισσότεροι ερευνητές αλλά και οι κατασκευαστές των μετρητών είναι τα 5,8 μιλιβάτ/τ.μ. εφόσον η έκθεσή μας στην ακτινοβολία είναι διαρκής (δηλαδή 24 ώρες το 24ωρο). Οι εθελοντές μας, ένα νεαρό ζευγάρι με δύο παιδιά 3 και 5 ετών, παρακολούθησαν με περιέργεια και αγωνία το πείραμα και πριν φύγουμε, τα ασύρματα τηλέφωνα είχαν εξαφανιστεί, ο πομπός του ασύρματου Ιντερνετ είχε μπει στην αποθήκη και η οικοδέσποινα θα αγόραζε επειγόντως hands free! Να λοιπόν η «ακτινογραφία» μιας συνηθισμένης μέρας.

07.15 Κινητό τηλέφωνο -365 φορές πάνω από το όριο!

Συνήθως η ημέρα μας αρχίζει μ' ένα τηλεφώνημα. Σύμφωνα με τα διεθνή όρια ασφαλείας, η ακτινοβολία δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5 με 6 μιλιβάτ/ανά τετραγωνικό μέτρο. Ο οικιακός μετρητής έδειξε 1.827(!) μιλιβάτ -365 φορές πάνω από το όριο -τη στιγμή που το τηλέφωνο καλούσε, όπως και κατά τη διάρκεια της συνομιλίας! (Το 1ο ψέμα. Αν διαιρέσουμε το 1827 με το 5.8 που δίνεται στον πρόλογο του κειμένου βρίσκουμε 315 και όχι φυσικά 365) 

Να σημειώσουμε ότι στη δική μας μέτρηση η απόσταση μετρητή - κινητού ήταν περίπου 10 εκατοστά, ενώ όταν συνομιλούμε χωρίς hands free, το κινητό εφάπτεται στο κεφάλι και η απόσταση. μηδενίζεται. (Όλα αυτά σημαίνουν ότι σε ένα 24ωρο μπορούμε να μιλήσουμε στο κινητό αθροιστικά κάτι παραπάνω από 4,5 λεπτά της ώρας έχοντάς το σε απόσταση 10 εκατοστών. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι η ισχύς ακτινοβολίας είναι αντιστρόφως ανάλογη της απόστασης, άρα αν με το hands free κρατήσουμε το κινητό σε απόσταση 50 αντί 10 εκατοστών, αμέσωςυπο25πλασιάζεται η ακτινοβολία που δεχόμαστε. Έτσι θα μπορούμε να 25πλασιάσουμε τον ημερήσιο χρόνο ομιλίας μας σε πάνω από 2 ώρες. Με bluetooth, που έχει εμβέλεια σίγουρα 5 μέτρα, αν αυξήσουμε την απόσταση μόνο στο 1 μέτρο, φτάνουμε στις 8 ώρες ομιλίας ημερησίως!!! Όλα αυτά φυσικά αν η μόνη ακτινοβολία που δεχόμαστε είναι από το κινητό μας τηλέφωνο). Oταν το κινητό φορτίζει, η μέτρηση κυμαίνεται σε φυσιολογικά όρια, ωστόσο οι ειδικοίσυμβουλεύουν να μη φορτίζουμε το κινητό δίπλα στο κεφάλι μας. Σε κλειστούς, μικρούς χώρους, όπως το ασανσέρ, το αυτοκίνητο ή τα τούνελ των αυτοκινητοδρόμων, η ακτινοβολία αυξάνεται, καθώς το κινητό προσπαθεί πιο έντονα να «πιάσει» σήμα. (Αυτό είναι αλήθεια και κάτι ανάλογο συμβαίνει επίσης όταν η μπαταρία του κινητού έχει σχεδόν αδειάσει)

09.30 Ασύρματο δίκτυο Ιντερνετ (router) - Μην ξεχνάτε να το κλείνετε

Η ελευθερία που μας προσφέρει η ασύρματη τεχνολογία είναι πολύ σημαντική, ενώ το γεγονός ότι αποφεύγουμε τα ενοχλητικά καλώδια την κάνει ακόμη πιο δημοφιλή. Το απαραίτητο routerτοποθετείται τις περισσότερες φορές στο γραφείο ή σε οποιοδήποτε άλλο σημείο υπάρχει υποδοχή τηλεφώνου, συχνά δίπλα στον καναπέ, όπου περνάμε τη μισή ημέρα, ή ακόμα χειρότερα στην κρεβατοκάμαρα. Στο σπίτι, όπου έγινε η μέτρηση, το router είναι τοποθετημένο σ' ένα ντουλάπι δίπλα στο κρεβάτι. 

Η μέτρηση έδειξε 15,20 μιλιβάτ, τριπλάσια από το όριο, σε απόσταση 10 εκατοστών, (ξέρετε εσείς κανέναν να έχει το router σε απόσταση μισής παλάμης από το κεφάλι του;) ενώ δίπλα στην κεραία η ακτινοβολία άγγιξε τα 578 μιλιβάτ (100 φορές μεγαλύτερη του ορίου)! Υπολογίστε ότι αυτό το ποσό εκπέμπεται συνεχώς, όσο το router παραμένει αναμμένο - ακόμη κι όταν δεν χρησιμοποιείτε το Ιντερνετ. Αρα, μπορεί η ακτινοβολία να είναι μικρότερη του κινητού π.χ., όμως τη λαμβάνετε συνεχώς. (Εδώ η καταστροφολογία περιττεύει εμφανώς. Σε μια λογική απόσταση πχ του 1m που κάθεται ο χρήστης από το ασύρματο router δέχεται το 1/100 της ισχύος σε σχέση με αυτή των 10cm, δηλαδή 0,152mW/m2, δηλαδή μπορούμε να καθόμαστε σε αυτήν την απόσταση 916 ώρες το 24ωρο!!! Επιλέξτε να τοποθετήσετε το ασύρματο router σε τέτοια απόσταση ώστε να έχετε πολυτέλεια σε έκθεση στην ακτινοβολία που εκπέμπει. Ισχύει η συμβουλή της απενεργοποίησης σε ώρες που δεν το χρειαζόμαστε για οικονομία ρέυματος και ζωής λειτουργίας του router)

14.00 Ασύρματος back server - Μακριά του όσο λειτουργεί

Πρόκειται για ένα σκληρό δίσκο, ο οποίος συνδέεται ασύρματα με τον υπολογιστή μας και κάνει backup στα πολύτιμα αρχεία μας. Η θέση του συνήθως είναι πάνω στο γραφείο μας, αλλά στο σπίτι όπου έγινε η μέτρηση οι οικοδεσπότες τον είχαν τοποθετήσει κάτω από το κρεβάτιτους. (Για να βγάλει μέτρηση εκτός ορίων; Μήπως τον χρησιμοποιούσαν όταν ξάπλωνε κάποιος στο κρεβάτι για να τρώει και ακτινοβολία; Στη θέση εργασίας πόση ήταν η ακτινοβολία;)

Και οι δύο αυτές θέσεις είναι ακατάλληλες, αφού η μέτρηση έδειξε 15,20 μιλιβάτ, τρεις φορές πάνω από το όριο. Η συσκευή εκπέμπει ακτινοβολία φυσικά την ώρα που λειτουργεί, λαμβάνοντας ασύρματα και αποθηκεύοντας τα αρχεία σας. Την ώρα που αυτό συμβαίνει, καλό είναι να είστε μακριά από τη συσκευή. Οταν την έχετε κλειστή, μπορείτε να την τοποθετείτε οπουδήποτεθέλετε. (Δεν είναι και η πιο απαραίτητη ασύρματη συσκευή που υπάρχει κι ούτε χρησιμοποιείται συχνά. Βασικά υπάρχει σε ελάχιστα νοικοκυριά, ιδιαίτερα στη χώρα μας).

16.00 Φούρνος μικροκυμάτων - Από μακριά κι αγαπημένοι

Μεσημέρι έφτασε, ώρα για φαγητό. Από τις πλέον δημοφιλείς οικιακές συσκευές στις σύγχρονες κουζίνες είναι ο φούρνος μικροκυμάτων, που προσφέρει ευκολία και χρόνο. Συχνά μάλιστα δεν τον χρησιμοποιούμε μόνο για να ζεστάνουμε για λίγο το φαγητό μας, αλλά για πολύ περισσότερη ώρα, προκειμένου να ξεπαγώσουμε τρόφιμα, να ψήσουμε ή να ζεστάνουμε νερό. Ειδικά δε τα τελευταία χρόνια, στις καινούργιες κουζίνες, η θέση του βρίσκεται περίπου στο ύψος του κεφαλιού και συνήθως όση ώρα λειτουργεί στεκόμαστε μπροστά του σε μικρή απόσταση. Η μέτρησή μας έδειξε 11,53 μιλιβάτ, διπλάσια του ορίου, σε μια απόσταση 20 – 30 εκατοστών. 

(Τα 30cm σε σχέση με τα 20cm σημαίνουν 2,25 φορές μικρότερη ισχύ ακτινοβολίας. Επίσης αυτή η ένδειξη σημαίνει ότι η επιτρεπτή μας έκθεση σε αυτήν την απόσταση με λειτουργούντα το φούρνο είναι πάνω από 12 ώρες το 24ωρο!) Εν ολίγοις: αφήστε τον να δουλεύει μόνος του, όση ώρα λειτουργεί καλό είναι να απομακρύνεστε, και εσείς και κυρίως τα μικρά παιδιά. Αυξημένη σε σχέση με τα επιτρεπτά όρια είναι η ακτινοβολία που εκπέμπει και ο συμβατικός φούρνος όταν λειτουργεί, οπότε καλό είναι και σε αυτή την περίπτωση να κάνετε το ίδιο. (Δεν έχουμε λόγο να το πιστέψουμε αυτό από τη στιγμή που δε δίνεται κάποια μέτρηση)

20.50

Ενδοεπικοινωνία Baby Phone - Χαμηλή ακτινοβολία, αλλά όχι για παιδιά

Την πολύ χρήσιμη αυτή συσκευή οι γονείς την χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση, κυρίως το βράδυ, όταν το μωρό ή το παιδί κοιμάται. Πολλοί δε, για να είναι σίγουροι ότι θα ακούσουν και τον παραμικρό θόρυβο που θα κάνει το παιδί, το τοποθετούν ακόμα και μέσα στο κρεβατάκι ή την κούνια του. Η μέτρηση δίπλα στην κεραία έδειξε 3,20 μιλιβάτ, κάτω του ορίου, ενώ σε απόσταση 20 εκατοστών η ακτινοβολία έπεσε κάτω από το μηδέν. Ωστόσο, τα παιδιά και ειδικά τα βρέφη είναι πολύ ευαίσθητα ακόμα και σε χαμηλά επίπεδα ακτινοβολίας. Καλό είναι λοιπόν να το τοποθετείτε σε μια απόσταση μεγαλύτερη του μέτρου. Αλλωστε, οι συσκευές αυτές είναι υπερβολικά ευαίσθητες και πιάνουν και από μεγαλύτερη απόσταση τους ήχους.

23.05 Ασύρματο τηλέφωνο - Η ύπουλη ακτινοβολία

Στα περισσότερα σπίτια η θέση του ασύρματου τηλεφώνου είναι στο κομοδίνο δίπλα στο κρεβάτι, στο τραπεζάκι του καναπέ ή στο γραφείο, σε σημεία δηλαδή στα οποία περνάμε πολλές ώρες της ημέρας και της νύχτας μας. Ακόμα και όταν δεν μιλάμε όμως με το ασύρματο τηλέφωνο, η βάση του εκπέμπει συνεχώς ακτινοβολία, και αυτό είναι το ύπουλο σε αυτή την περίπτωση. Η μέτρηση έδειξε 31,40 μιλιβάτ, πενταπλάσια του ορίου, δίπλα στη βάση του τηλεφώνου. Οταν τοποθετήσαμε τονμετρητή στο μαξιλάρι, στο σημείο δηλαδή που βρίσκεται το κεφάλι μας επί τουλάχιστον οχτώ ώρες κάθε βράδυ, έδειξε 10,76 μιλιβάτ, νούμερο δύο φορές πάνω από τα επιτρεπτά όρια. 

Σκεφτείτε ότι μπορεί να μην αγγίζει την τιμή του κινητού κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, αυτό όμως εκπέμπει χωρίς καμιά διακοπή! (Τοποθετήστε τη βάση σε κάποιο σημείο του σπιτιού που δε βρίσκεστε πολλές ώρες, όχι πχ στην κρεβατοκάμαρα. Η ακτινοβολία που εκπέμπει το φορητό τηλέφωνο κατά την ομιλία είναι επίσης ισχυρή, αρκετά περισσότερο μάλιστα κι από του κινητού τηλεφώνου. Ελαχιστοποιήστε τη χρήση του σε απολύτως απαραίτητες περιπτώσεις, πχ όταν είστε στο μπαλκόνι ή όταν μαγειρεύετε και μην ανοίγετε μεγάλες κουβέντες λέγοντας στο συνομιλητή σας ότι είστε απασχολημένοι κλπ και μιλήστε από το κανονικό σταθερό τηλέφωνο λίγο αργότερα.)

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ (ΜΑΥΡΟΔΕΝΔΡΙ 2012)ΑΡΧΕΙΟ ΠΕΡΤΣΙΝΙΔΗ ΚΩΝ/ΝΟΥ.

ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΠΟΝΤΙΩΝ ΓΙΟΡΤΗ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ.