Στη λατινική Νότιο Αμερική, ζεί και βασιλεύει το Ελληνικό Πνεύμα! Στην Ουρουγουάη υπάρχουν χιλιάδες Ουρουγουανοί οι οποίοι ομιλούν…άπταιστα Ελληνικά και πολλοί απο αυτούς…Αρχαία Ελληνικά. Στην Ουρουγουάη συμβαίνει το παράδοξο φαινόμενο να υπάρχουν πάνω από 3.000 Έλληνες μετανάστες αλλά και διπλάσιος αριθμός Ουρουγουανών που μιλούν ελληνικά. Σε αυτή τη μικρή χώρα της Λατινικής Αμερικής οι πολίτες της δεν είναι απλά φιλέλληνες, είναι ελληνολάτρες.
Άγαλμα του Προμηθέα στην παλτεία Avenida Independencia του Μοντεβιδέο
Σε πρόσφατη έρευνα της Eurostat το μεγαλύτερο ποσοστό των ερωτηθέντων Ουρουγουανών απάντησε ότι πολιτιστικά ταυτίζονται με την Ευρώπη και στην δεύτερη ερώτηση για το ποιά χώρα από την Ευρώπη έρχεται πρώτη στο μυαλό τους, η πλειοψηφία απάντησε: Η Ελλάδα.
Η εκπαίδευση στην Ουρουγουάη είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο και από μικρά παιδιά μαθαίνουν για την Ελλάδα.
Ένα δημόσιο σχολείο στην Ουρουγουάη ονομάζεται Grecia (Ελλάδα). Οι μαθητές είναι όλοι τους παιδιά Ουρουγουανών. Το ίδιο και οι δάσκαλοί τους. Όμως κάθε 25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου γιορτάζουν σαν Έλληνες. Τραγούδια, θεατρικά, ποιήματα. Να ακούς από αυτά τα μικρά παιδιά τον εθνικό μας ύμνο.
Μέσα στην πρωτεύουσα της Ουρουγουάης υπάρχουν 23 δρόμοι με Έλληνες αρχαίους φιλοσόφους ενώ υπάρχει η πλατεία της Αθήνας και η πλατεία της Ελλάδος.
Εξω από τη Εθνική Βιβλιοθήκη του Μοντεβιδέο, ένα κτήριο βασισμένο σε Δωρικό ρυθμό έχει από έξω, δίπλα στην είσοδο, το άγαλμα του Σωκράτη. Στην παραλιακή ένα πάρκο ονομάζεται Αθήνα και έχει την προτομή του Ομήρου.
Ο κεντρικότερος δρόμος της παλιάς πόλης κάτω από το λόφο ονομάζεται Grecia. Ενα από τα ομορφότερα νεοκλασικά κτήρια στο κέντρο της πόλης στην πρόσοψή του γράφει: Αθηναίος. Σε όλα τα βιβλιοπωλεία θα βρεις βιβλία ελλήνων συγγραφέων και ποιητών. Ακόμη και στα πολύ μικρά.
Η Ουρουγουάη είναι μια απο τις μικρότερες χώρες της Νότιας Αμερικής. Ειναι λίγο μεγαλύτερη σε έκταση από την Ελλάδα και έχει πληθυσμό περίπου 3.500.000 και βρίσκεται ανάμεσα στην Αργεντινή και την Βραζιλία.
Λόγω του μικρού της μεγέθους δεν έχει την οικονομική η πολιτική δύναμη των γειτόνων της σε διεθνές επίπεδο. Όταν όμως συγκρίνει κανείς στοιχεία που έχουν πραγματικές επιπτώσεις στην ζωή των πολιτών παρατηρεί οτι ξεπερνάει τις υπόλοιπες χώρες της Νότιας Αμερικής.
Μερικά από αυτά είναι η ισότητα, οικονομική και μεταξύ φύλων, τα χαμηλά ποσοστά φτώχειας και διαφθοράς, η μεγάλη εμπιστοσύνη στους θεσμούς· και τα υψηλά ποσοστά αλφαβητισμού. Η ισότητα, η δημοκρατική παράδοση, η εμπιστοσύνη μεταξύ πολιτών-Κράτους και το ασφαλές τραπεζικό της σύστημα, της έχουν δώσει τον χαρακτηρισμό Ελβετία της Αμερικής.
Η Ουρουγουάη είναι από τις λίγες χώρες που δεν έχουν αναγνωρίσει τα Σκόπια ως Μακεδονία, είναι μια χώρα που μας υποστηρίζει σε όλα μας τα θέματα. Επιπλέον είναι από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν το νεοσύστατο Ελληνικό κράτος λίγο μετά την επανάσταση του 1821. Η σημαία της είναι σχεδόν ίδια με την Ελληνική μόνο που αντί για σταυρό έχει έναν χαρούμενο δεκαεξάκτινο ήλιο.
Εθνικό σύνθημα: Libertad o Muerte = Ελευθερία ή Θάνατος
Ακολουθήστε το Αρχαία Ελληνικά στο Facebook και στις Ειδήσεις Google για να μην χάνετε κανένα άρθρο μας!
Το Πολυσύμπαν είναι μια ιδέα τόσο 'παλιά' όσο αυτή των ίδιων των Αρχαίων Ελλήνων. Αυτό που στη μακροζωία του έχει γίνει πρόσφατα η κινηματογραφική φαντασία της σύγχρονης εποχής. Ίσως επειδή οι άνθρωποι πάντα πίστευαν ότι το δικό μας δεν ήταν το μόνο σύμπαν. Μια ιδέα, προφανώς, που χρονολογείται περίπου 2.500 χρόνια πίσω.
Οι αρχαίοι Έλληνες αστρονόμοι ήταν από τους πρώτους που ανέλαβαν μελέτες για τα αστέρια και τον ουρανό. Η περισυλλογή τους οδήγησε σε θεωρίες οι οποίες, αν και τόσο περίεργες ίσως τώρα όσο ήταν τότε, δεν έχουν αφήσει ποτέ την έλξη που εξακολουθούν να έχουν. Επιπλέον, αν και ποτέ δεν καταγράφηκαν ως ρητή θεωρία, ήταν σιωπηρά στην επιστημονική προσέγγιση του ανθρώπου για την κατανόηση του γαλαξία που κατοικείται από τον κόσμο μας.
Η αρχαία Ελληνική έννοια του πολυσύμπαντος
Η ενασχόληση της Αρχαίας Ελλάδας με το σύμπαν και τον ουρανό μπορεί να προήλθε από τη μυθολογία και την αγάπη τους για τους θεούς. Ωστόσο, βασίστηκε επίσης σε πραγματική, σκληρή επιστήμη. Η πρώτη προσπάθεια χαρτογράφησης του ουρανού, για παράδειγμα ήταν από τον Ίππαρχο.
Η ίδια η έννοια του Πολυσύμπαντος μπορεί να εντοπιστεί σε δύο σχολές της αρχαίας Ελληνικής σκέψης. Η πρώτη ανήκε στον Ατομισμό και η δεύτερη στους Στωικούς.
Η πρώτη, με επικεφαλής τον Λεύκιππο και τον Δημόκριτο, τον μαθητή του, διατύπωσε τη θεωρία τον 5ο αιώνα π.Χ. ότι όλο το σύμπαν και όλη η ύλη σχηματίστηκε από θεμελιώδη αδιαίρετα σωματίδια που ονομάζονται «άτομα». Αν και πολύ μικρά για να τα δεις, υπήρχαν πολλά που επέπλεαν αόρατα σε ένα κενό. Ο Δημόκριτος ξεκαθάριζε ότι το κενό δεν ταυτίζεται με το τίποτα (μη ον), είναι δηλαδή κάτι το υπαρκτό. Έτσι, τα καθημερινά αντικείμενα που βλέπουμε καθορίζονται από τον αριθμό και τη σύνθεση των ατόμων που ενώνονται μέσω της σύγκρουσης.
Για τους τελευταίους, ωστόσο, δεν υπήρχε τίποτα τυχαίο στη σύνθεση της ανθρωπότητας όπως και στη σύνθεση του σύμπαντος. Αντίθετα, ο κόσμος της ανθρωπότητας αποτελούνταν από μια ενιαία, αδάμαστη και αθάνατη ψυχή. Από αυτή την άποψη, η αλλαγή που περνά το σύμπαν δεν ήταν παρά μια ανανέωση του αιώνιου. Ήταν για την αναγέννηση μετά τον εκφυλισμό.
Πολυσύμπαν, ένα γλυπτό του Leo Villareal με 41.000 προγραμματισμένους από υπολογιστή κόμβους LED, που βρίσκεται μεταξύ της Εθνικής Πινακοθήκης των Κτιρίων Ανατολής και Δύσης, στο National Mall στην Ουάσιγκτον, Εικόνα: Leo Villareal, CC-BY-SA-3.0 / Wikimedia
Πολυσύμπαν και σύγχρονη επιστήμη
Πώς λοιπόν η έννοια του πολυσύμπαντος μπαίνει στο παιχνίδι στη σημερινή επιστήμη και στον σύγχρονο κόσμο; Γιατί, όπως τα αόρατα άτομα, το γυμνό μάτι δεν μπορεί να δει άλλα σύμπαντα. Παρομοίως, ο Λεύκιππος και ο Δημόκριτος πίστευαν ότι η ατομική τους θεωρία απαιτούσε έναν αμέτρητο αριθμό κόσμων, η ίδια η λέξη «κόσμος» είναι συνώνυμη με τον όρο «σύμπαν» και οι Έλληνες, πρέπει να θυμόμαστε, είχαν ήδη δημιουργήσει και θα συνέχιζαν να κάνουν πολλές καταπληκτικές αστρονομικές ανακαλύψεις.
Ωστόσο, οι αρχαίοι αστρονόμοι όπως ο Αριστοτέλης και ο Κοπέρνικος, καθώς και οι μεταγενέστεροι, όπως ο Ερνστ Μακ και ο Κέπλερ, δεν μπορούσαν να ερμηνεύσουν την ιδέα περισσότερων του ενός συμπάντων. Για χρόνια, λοιπόν, το πολυσύμπαν έγινε ένα βουβό θέμα. Αυτό μέχρι τη δεκαετία του 1980, όταν μια νέα θεωρία που ονομάζεται «πληθωριστική κοσμολογία» αναζωογόνησε το ζήτημα του πολυσύμπαντος.
Σύμφωνα με αυτή τη νέα θεωρία, τι θα γινόταν αν μια σειρά από εξαιρετικά γρήγορες διαστολές ή διογκώσεις σε άλλα μέρη του διαστήματος ακολουθούσαν την αρχική μεγάλη έκρηξη που εκσφενδόνισε το σύμπαν μας; Αν ναι, τότε η φούσκα ή ο κόσμος μας δεν θα ήταν μόνο από άπειρα πολλά σύμπαντα;
Sheldon Cooper και θεωρία χορδών
Η θεωρία χορδών, ή η θεωρία των πάντων, υποστηρίζει επίσης την έννοια. Ουσιαστικά, με το να ξανασκεφτούμε τι αποτελείται από την πραγματικότητα, προσπαθεί να κάνει τα όνειρα πραγματικότητα. Πολλοί από εσάς, για παράδειγμα, μπορεί να θυμάστε τον Sheldon Cooper από την εκπομπή «The Bing Bang Theory». Αν το κάνετε, τότε ξέρετε ότι αυτό ήταν ένα από τα θέματα που σπούδασε.
Όπως είπε κάποτε ο χαρακτήρας περιβόητα «Ας είμαι ειλικρινής, δεν ξέχασα ποτέ τη θεωρία χορδών. Θέλω να πω, είναι αξιοσημείωτο. Είναι το πιο κοντινό που έχουμε φτάσει σε μια θεωρία των πάντων, κάτι που ούτε ο Αϊνστάιν δεν μπορούσε να καταλάβει».
Ωστόσο, δεν πρόκειται για το είδος των παράλληλων διαστάσεων που βλέπουμε στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας. Αντίθετα, οι θεωρητικοί των χορδών υποστηρίζουν ότι υπάρχουν οι λεγόμενες επιπλέον διαστάσεις κουλουριασμένες μέσα στις τρεις παραδοσιακές διαστάσεις του χώρου. Ακούγεται παρόμοια με τη θεωρία που προτάθηκε από τον ατομισμό του Λεύκιππου και Δημόκριτου; Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι, κατά κάποιο τρόπο, είναι.
Το Χόλιγουντ φαίνεται σίγουρα να πιστεύει στην πιθανότητα. Ως εκ τούτου, ο αριθμός των ταινιών που παράγονται πρόσφατα και έχουν δώσει νέο φως, καθώς και νέες ανατροπές, στη θεωρία του πολυσύμπαντος.
Το Πολυσύμπαν είναι η κινηματογραφική φαντασία της σύγχρονης εποχής
Marvel Comics
Στον κόσμο του κινηματογράφου, η ιδέα ενός πολυσύμπαντος έχει αυξηθεί σε δημοτικότητα εδώ και αρκετό καιρό, αν και το 2022 το θέμα έγινε κάπως κυρίαρχο. Τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, για παράδειγμα, τα Marvel Comic Studios ανακοίνωσαν το σχέδιό τους για ένα 5ετές πολυσύμπαν έπος που αποτελείται από τουλάχιστον 16 ταινίες και πολλές παραστάσεις.
Η βραβευμένη με Όσκαρ ταινία κινουμένων σχεδίων, "Spider-Man: Into the Spider-Verse " είχε επίσης το δικό της πολυσύμπαν. Προφανώς ο Phil Lord, ένας από τους παραγωγούς και τους σεναριογράφους της ταινίας, αρχικά πίστευε ότι η ιδέα του πολυσύμπαντος ήταν «πολύ ασαφής ιδέα», αλλά τελικά έγινε αποδεκτή από τα στελέχη του στούντιο.
«Πιστεύω ότι ζούμε πολλές ζωές σε παράλληλες διαστάσεις κάπως όλη την ώρα», είπε ο σκηνοθέτης του Χόλιγουντ. «Ζούμε μια διαδικτυακή ζωή — ή ζωές. Έπειτα, ζούμε μια επαγγελματική ζωή που εμφανίζεται στην οθόνη… Μετά είναι η ζωή στο σπίτι και μετά μια με τους φίλους σας. Η προσπάθεια επίλυσης αυτών των πραγμάτων θα είναι κάτι που όλοι σκεφτόμαστε συνεχώς».
Spider-Man: Into the Spider-Verse. Εικόνα: IMDb
Πρόσθεσε επίσης ότι: «Όσον αφορά την αφήγηση, έχει να κάνει με το να φανταζόμαστε πιθανά αποτελέσματα της ζωής μας. Ο λόγος που έχουμε αφηγηματικούς εγκεφάλους είναι για να φανταστούμε τα μελλοντικά αποτελέσματα των πράξεών μας».
Ίσως αυτός είναι ο λόγος που οι συγγραφείς των Marvel Comics ανέκαθεν ιντριγκάρονταν από τη θεωρία του πολυσύμπαντος. Όπως ήδη γνωρίζουν οι θαυμαστές τους, τα περισσότερα συμβαίνουν στο φανταστικό σύμπαν της Marvel, το οποίο είναι μέρος ενός πολυσύμπαντος. Στα κόμικς, το πολυσύμπαν αποτελείται από πολλά εναλλακτικά σύμπαντα που μοιράζονται την ίδια ιεραρχία. Ωστόσο, το «Earth-616» είναι το κύριο σύμπαν.
Το ταξίδι στο χρόνο στο Κινηματογραφικό Σύμπαν της Marvel γεννά ταινίες. Ωστόσο, στους συγγραφείς της Marvel Comics αρέσει επίσης να τα μεταρρυθμίζουν και να τα αναδιαμορφώνουν. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά με το "The Avengers" το 1971. Αργότερα, γράφτηκε σε ταινίες όπως το "X-Men" και το "Ultimate Fantastic Four".
Dr Strange και Multiverse of Madness
Άλλες ταινίες, όπως η romcom "Sliding Doors" του 1998 και "Everything Everywhere At Once" έχουν επίσης αποτίσει φόρο τιμής στη θεωρία των αρχαίων Ελλήνων για τα εναλλακτικά σύμπαντα. Η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία του 2022 «Dr. Το Strange in the Multiverse of Madness " με πρωταγωνιστή τον Benedict Cumberbatch ήταν άλλη μία.
Ο Michael Waldron ήταν ο συγγραφέας και σύμφωνα με τα λόγια του, η θεωρία έχει γίνει πλέον τόσο δημοφιλής για έναν απλό λόγο. «Τι γίνεται με την παρούσα στιγμή δεν σε κάνει να λαχταράς για μια εναλλακτική πραγματικότητα; Η εξερεύνηση του πολυσύμπαντος επιτρέπει στους χαρακτήρες να συνειδητοποιήσουν σωματικά και να αντιμετωπίσουν αυτές τις φαντασιώσεις… καλώς ή κακώς». Σήμερα, αρκετά στούντιο του Χόλιγουντ δημιουργούν ταινίες βασισμένες στην αρχαία Ελληνική θεωρία του πολυσύμπαντος ακριβώς επειδή προσφέρει άπειρες δυνατότητες στη δημιουργία ταινιών.
Ο Doctor Strange στο Multiverse of Madness, Marvel Comics. Εικόνα: Marvel Studios / Δημόσιος τομέας
Υπάρχουν μειονεκτήματα, ωστόσο, σύμφωνα με τον Christopher Miller, έναν άλλο παραγωγό στο "Spider-Man: Into the Spider-Verse". Πρώτον, είπε, καθώς «το να παίζεις στην παιδική χαρά του άπειρου δεν είναι τόσο ικανοποιητικό όσο να ακολουθείς μια ιστορία που έχει αρχή, μέση και τέλος». Δεύτερον, η ίδια ιδέα που ιντριγκάρει και ενθουσιάζει τον εγκέφαλο μπορεί επίσης να τον σπάσει.
Ένα τέλειο παράδειγμα αυτού του γεγονότος είναι τα φαινόμενα που συνέβησαν μετά την κυκλοφορία της ταινίας του Τζέιμς Κάμερον «Avatar». Οι θαυμαστές του ανέφεραν αισθήματα σοβαρής κατάθλιψης και ακόμη και σκέψεις αυτοκτονίας που ονομάστηκαν «Avatar Blues». Γιατί; Γιατί πολλοί, όπως φαίνεται, δεν μπορούσαν να δεχτούν την απώλεια της ομορφιάς του εναλλακτικού σύμπαντος που δημιουργήθηκε στον εξωγήινο κόσμο της Πανδώρας που προσφέρεται. Υπήρχε ακόμη και ένα φόρουμ για να βοηθήσει τους θεατές της ταινίας να αντεπεξέλθουν.
Οι Αρχαίοι Έλληνες Στωικοί μπορεί να είχαν την καλύτερη λύση, ωστόσο, για τα υπαρξιακά προβλήματα που θέτει η ιδέα ενός πολυσύμπαντος. Δηλαδή, αυτό που χάνεται δεν είναι μόνιμο. Μάλλον, είναι μια ατελείωτη ανανέωση και αναγέννηση. Τουλάχιστον, δηλαδή, κατά την άποψή τους για το πολυσύμπαν.
Οι μυστικιστικές τοπογραφικές συμμετρίες των αρχαίων Ελλήνων που αφήνουν άφωνη την οικουμένη
Ο περίφημος γεωδαιτικός τριγωνισμός της αρχαίας Ελλάδας είναι άλλο ένα θαυμαστό μυστήριο των προγόνων μας, καθώς η χωροθεσία των ναών και των ιερών τους σχηματίζει νοητούς γεωμετρικούς σχηματισμούς που αψηφούν λογικές ερμηνείες και καλοβαλμένα πλαίσια εγγραφής. Το γιατί έχτιζαν οι αρχαίοι Έλληνες τους χώρους λατρείας τους κατά τρόπο που να δημιουργούν στον χάρτη ισόπλευρα και ισοσκελή τρίγωνα ή να επαληθεύουν περίπλοκες μαθηματικές σχέσεις παραμένει το μεγάλο ζητούμενο, με τα ερωτήματα που ανακύπτουν να είναι πολλά και ποικίλα: τι εξυπηρετούσε η ιερή αυτή χωροθεσία αλλά και πώς υπολόγιζαν τις τεράστιες αποστάσεις (πόσο μάλλον όταν παρεμβαλλόταν ανάμεσά τους η θάλασσα); Και βέβαια μπορεί δύο ισοσκελή τρίγωνα να έχουν κλέψει όλη τη δόξα, εγείροντας συνωμοσιολογικές θεωρίες για ενεργειακά μαγνητικά πεδία και άλλα πολλά, ο τριγωνισμός φαίνεται πάντως πως ήταν γενικευμένη πρακτική της Ελληνικής ζωής. Το ισοσκελές τρίγωνο που δημιουργούν ο Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο, ο Ναός της Αφαίας Αθηνάς στην Αίγινα και ο Ναός του Ηφαίστου στο Θησείο της Αθήνας αλλά και το δεύτερο που περνά από τον Ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, τον Παρθενώνα και τον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα έχουν τεθεί συχνά στο στόχαστρο της σύγχρονης επιστήμης, καθώς ο θείος κανόνας που φαίνεται να υπάρχει στην αναπάντεχη αυτή συμμετρία συνεχίζει να πονοκεφαλιάζει τους ερευνητές. Τόσο ο Αριστοτέλης όσο και ο Στράβωνας παραδέχονται ότι η ίδρυση των ιερών δεν γινόταν συμπτωματικά αλλά ακολουθούσε έναν εσωτερικό κανονισμό με τη δική του απόκρυφη μεθοδολογία, αν και αμφότεροι εμφανίζονται διστακτικοί να αποκαλύψουν τις λεπτομέρειες της θείας αυτής αναλογίας. Ήταν κοινή σε όλους γνώση και δεν χρειαζόταν περισσότερη ανάλυση ή μήπως επρόκειτο για απόκρυφες ιερατικές διδασκαλίες που μόνο οι μυημένοι έπρεπε να κατέχουν; Η αρμονική σχέση των ναών, μαντείων, τύμβων και ιερών φτάνει σε μας σήμερα μόνο ως εικόνα, μια εικόνα κολοσσιαίας σύλληψης φυσικά που προκαλεί ρίγη συγκίνησης, αν και το καλά κρυμμένο μυστικό αρνείται πεισματικά να αποκαλύψει τα ίχνη του. Λένε συχνά ότι τη σοφία των αρχαίων Ελλήνων πολλοί λαοί ζήλεψαν και μιμήθηκαν (όπως οι Ρωμαίοι), την αποκρυφιστική διασύνδεση των χώρων λατρείας τους φαίνεται ωστόσο να μην την έμαθε κανείς. Το πράγμα είναι σαφώς αδιανόητο τόσο στη σύλληψη όσο και τη μαθηματική του ακρίβεια, μιας και ο τέλειος υπολογισμός των θέσεων πόλεων και ναών μόνο με τη βοήθεια των σύγχρονων ανθρώπινων δορυφόρων και της GPS τεχνολογίας γίνεται σχετικά εύκολος. Ποιος ανθρώπινος νους θα μπορούσε να κάνει τέτοιες θείες μετρήσεις και ποιο ανθρώπινο χέρι θα μπορούσε να τις βάλει επί χάρτου, υπακούοντας ευλαβικά στον καθολικό και προαιώνιο όπως φαίνεται νόμο της αρμονίας. Και κυρίως, τι εξυπηρετούσε η ερμητική αυτή γεωμετρία που μπορεί κάλλιστα να λογιστεί ως ένα από τα πλέον εκπληκτικά -αν και σχετικά άγνωστα- επιτεύγματα των αρχαίων προγόνων μας;
Ελληνικός μυστικισμός και μαθηματική σκέψη
Οι αριθμοί ήταν για τους αρχαίους Έλληνες (και ειδικά τους Πυθαγόρειους) μεταφυσικές οντότητες με θεία χάρη, φορείς αλήθειας δηλαδή που μπορούσαν να καθορίσουν την θνητή μοίρα των ανθρώπων. Από τους μυστικιστικούς αυτούς πειραματισμούς με τους αριθμούς προέκυψε εξάλλου η γεωμετρία, το θείο σχέδιο του κόσμου, η οποία μετατράπηκε σε κινητήριο μοχλό των ελληνικών μαθηματικών. Αριθμοί, γεωμετρία και η πανταχού παρούσα αστρονομία επιστρατεύτηκαν λοιπόν για να φέρουν τη συζήτηση στην οντολογία και να αποκαλύψουν την ίδια τη Δημιουργία, καθώς το θείο σχέδιο ήταν συμμετρικό και αρμονικό, ένας κύκλος ίσως ή ένα τρίγωνο.
Δεν αποκλείεται λοιπόν το σημείο επαφής των επιστημών αυτών να αποτυπώθηκε πάνω στη Γη των αρχαίων Ελλήνων τόσο συμβολικά όσο και υλικά, μετατρέποντας τον ελληνικό χάρτη σε πρότυπο (ή αντανάκλαση) του ουρανού και των δικών του άβατων μυστικών. Βωμοί, ιερά, μαντεία, ναοί, ακόμα και πόλεις ολάκερες φαίνεται να υπακούουν στον εσωτερικό αυτό κανονισμό των τέλειων γεωμετρικών σχέσεων ή των μαθηματικών τύπων, απηχώντας λες την ουράνια αρμονία των σφαιρών και τους νόμους του σύμπαντος…
Πώς ανακαλύφθηκαν όλα
Παρά το γεγονός ότι σε αρχαία κείμενα συναντούμε διάσπαρτες αναφορές για τον γεωμετρικό τριγωνισμό και η ύπαρξη των αρμονικών αυτών σχέσεων δεν ήταν κατά κανέναν τρόπο μυστική, το πράγμα φαίνεται ότι πέρασε στα ψιλά της αρχαιοελληνικής εποποιίας, καθώς ο πλανήτης είχε άλλα και εξίσου σπουδαία επιτεύγματα για να μαγεύεται διαχρονικά από τους προγόνους μας. Η αρμονία και το κάλλος της νοητής διασύνδεσης των αρχαιοελληνικών ιερών μπήκε στο στόχαστρο του γάλλου ερευνητή Ζαν Ρισσέν το 1967, κάνοντας ρητή αναφορά στον «Αρχαίο Γεωμετρικό Τριγωνισμό» και προσπαθώντας να διακριβώσει στην πράξη αν πράγματι οι αρχαίοι αρέσκονταν σε μαθηματικά παιχνίδια πάνω στον χάρτη. Το γάντι της πρόκλησης σήκωσε αργότερα ο Θεοφάνης Μανιάς («Άγνωστα Μεγαλουργήματα των Αρχαίων Ελλήνων») και λίγο μετά ο Α. Αλεξίου, οι οποίοι από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 άρχισαν να μελετούν την εσωτερική μαθηματική και αστρονομική αρμονία των αρχαιοελληνικών μνημείων. Η απόδειξη θα ερχόταν βέβαια μόνο όταν θα γενικευόταν η χρήση του GPS και του γεωγραφικού στίγματος, που απλοποίησε τους υπολογισμούς που γίνονταν πρωτύτερα με κανόνα και διαβήτη πάνω στον ελλαδικό χάρτη. Οι εκατοντάδες επιτόπιες θεσιακές μετρήσεις σε ναούς και ιερά της Ελλάδας του καθηγητή Κοσμά Μαρκάτου αποκάλυψαν ότι το ισοσκελές τρίγωνο ήταν πιθανότατα η μονάδα του γεωδαιτικού τριγωνισμού, αν και έχουν χρησιμοποιηθεί κι άλλα πρότυπα, όπως η αρχή των ίσων αποστάσεων μεταξύ των αρχαιολογικών χώρων, το ορθογώνιο, το ισόπλευρο και το χρυσό τρίγωνο, ο κύκλος, ο ευθυγραμμισμός κ.ά.
Πηγή: alampasis.wordpress
Ο Μαρκάτος επιβεβαίωσε ορισμένες συμμετρίες που καταδεικνύουν την ύπαρξη τριγωνισμού στον αρχαίο ελληνικό χώρο. Η ετυμηγορία του GPS έδειξε ότι ο ισοσκελισμός των πλευρών των νοητών τριγώνων ήταν σχεδόν τέλειος, καθώς οι αποκλίσεις κυμαίνονται από μερικά εκατοστά ως και μερικές δεκάδες μέτρα! Η ύπαρξη των τόσων γεωμετρικών συσχετίσεων απορρίπτει αβίαστα κάθε επιφύλαξη για τυχαιότητα τέτοιων νοητικών σχημάτων, καθώς το φαινόμενο είναι τόσο κοινό και αρμονικό που δεν μπορεί να είναι εκεί συμπτωματικά. Το λένε εξάλλου και οι ίδιοι οι αρχαίοι, όπως ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς, που δεν αφήνει περιθώριο παρερμηνείας όταν διατείνεται πως «Η γεωδαισία ποιείται τας διαιρέσεις ου μόνον εις ισότητας αλλά και κατά λόγους και αναλογίας». Αλλά και ο Αριστοτέλης μάς κλείνει το μάτι όταν μας λέει στα «Πολιτικά» του (VII, 1331a) πως «Οι καθιερωμένοι οίκοι για τη λατρεία των θεών πρέπει να βρίσκονται όχι μόνο στην κατάλληλη θέση αλλά και στην ίδια, εκτός από εκείνους τη θέση των οποίων ορίζει ξεχωριστά ο Νόμος ή κάποιο μαντείο υπό την αιγίδα του μαντείου των Δελφών». Ο Ίππαρχος συναινεί στον ισχυρισμό όταν αναφέρει ότι χρησιμοποιούσε γεωδαιτικές μεθόδους προσδιορισμού οποιουδήποτε σημείου πάνω στη Γη.
Ο Στράβων πάλι λέει: «Όσοι ασχολούνται με τις θέσεις των διάφορων τόπων λαμβάνουν υπόψη τα δεδομένα των αστρονόμων και των γεωμετρών σχετικά με τα σχήματα, τα μεγέθη και τις αποστάσεις», ενώ ο Παυσανίας μάς παρέδωσε ότι: «Ο δήμος του Μαραθώνα απέχει ίση απόσταση από την Αθήνα με την απόσταση της Καρύστου, που βρίσκεται στην Εύβοια, από την Αθήνα» («Αττικά» 32:3), αναφορές που δεν αφήνουν σκοτεινά σημεία για το κατά πόσο οι γεωμετρικοί συσχετισμοί ήταν επιμελώς προσχεδιασμένοι και ολότελα ηθελημένοι. Όσο για τους ίδιους τους συσχετισμούς, ως μονάδα μέτρησης χρησιμοποιείται φυσικά το στάδιο (184,454 μέτρα), ο αριθμός π (3,14), ο αριθμός της χρυσής τομής φ (1,618), αλλά και διάφορες γνωστές στους αρχαίους γεωμετρικές αναλογίες τύπου 1:1, 3:2, 4:3, 9:8, 256:243, 8:3, 4:1, 9:2 κ.λπ.
Τα δύο περίφημα ισοσκελή τρίγωνα
Η γνωστότερη και πιο μελετημένη περίπτωση γεωδαιτικού τριγωνισμού είναι το ισοσκελές τρίγωνο που σχηματίζουν ο Ναός του Ηφαίστου στην Αθήνα, ο Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο και ο Ναός της Αφαίας Αθηνάς στην Αίγινα, με απόσταση 242 στάδια (και κεφαλή του τριγώνου το Σούνιο). Την ίδια ώρα, 23 ακόμα ζεύγη αρχαίων πόλεων στην ευρύτερη περιοχή Αττικής και Βοιωτίας απέχουν μεταξύ τους κατά… 242 στάδια! Η έρευνα του καθηγητή Μαρκάτου έδειξε ότι, πρώτον, «το τρίγωνο Σούνιον-Αθήναι (Θησείον – Ναός Ηφαίστου)-Αίγινα είναι ισοσκελές με τις αποστάσεις Σούνιο-Αθήνα (Θησείον) και Σούνιο-Αίγινα σχεδόν ίσες» και, δεύτερον, «το τρίγωνο Δελφοί (Ομφαλός)-Αθήναι (Παρθενών)-Αίγινα (Ν. Αφαίας) είναι πρακτικώς ισοσκελές». Το GPS απέδειξε λοιπόν με τη βοήθεια της σύγχρονης δορυφορικής τεχνολογίας αυτό που οι αρχαίοι πρόγονοί μας φαίνεται να ήξεραν σχεδόν διαισθητικά: πώς να χτίζουν αρμονικά τις πόλεις και τα ιερά τους!
Το ισοσκελές τρίγωνο με κορυφή τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο (γ.π. 37,6502 και γ.μ. 24,0245) και πλευρές τον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα (γ.π. 37,7544 και γ.μ. 23,5329) και τον Ναό του Ηφαίστου στο Θησείο (γ.π. 37,9755 και γ.μ. 23,7216) έχει πλευρές μήκους 44,82 χιλιομέτρων (από τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο ως τον Ναός της Αφαίας Αθηνάς στην Αίγινα) και 44,96 χιλιομέτρων (από τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο ως τον Ναό του Ηφαίστου στο Θησείο). Όσο για το δεύτερο και εξίσου περιβόητο ισοσκελές τρίγωνο, έχει κορυφή τον Ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς (γ.π. 38,4823 και γ.μ. 22,5012) και πλευρές τον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα (γ.π. 37,7543 και γ.μ. 23,5332) και τον Παρθενώνα (γ.π. 37,9715 και γ.μ. 23,7266). Για την απόκλιση του μήκους των δύο πλευρών, το GPS μας λέει πως το ισοσκελές τρίγωνο έχει πλευρές μήκους 121,39 χιλιομέτρων (από τον Ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς ως τον Ναό της Αφαίας στην Αίγινα) και 121,31 χιλιομέτρων (από τον Ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς ως τον Παρθενώνα)! Μερικές δεκάδες μέτρα απόκλιση σε αποστάσεις δεκάδων χιλιομέτρων τις λες και αμελητέες.
Παρά το γεγονός ότι ο διπλός αυτός γεωδαιτικός τριγωνισμός έχει μαγνητίσει όλα τα βλέμματα, δεν είναι παρά σταγόνα στον ωκεανό των αρχαιοελληνικών γεωμετρικών εικόνων, οι οποίες εκτείνονται πάνω από τον χάρτη της Ελλάδας και όχι μόνο, καθώς συμπεριλαμβάνουν και τα ιερά των ελληνικών κτήσεων αλλά και των πόλεων-κρατών της ελληνικής σφαίρας επιρροής. Από την Ακρόπολη των Αθηνών, τις Αιγές, την αρχαία Ολυμπία, τους Λέοντες της ιερής Δήλου, τον Ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς και την αρχαία Θήβα μέχρι το Δίον, τον Ναό του Απόλλωνα στην Κόρινθο, τον Ναό του Ποσειδώνα στα Ίσθμια, τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, τον Λέοντα της Χαιρώνειας και τον Ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο, η ελληνική τοπογραφία δονείται από πλούσιες γεωμετρικές σχέσεις για τις οποίες αγνοούμε ωστόσο ακόμα και το παραμικρό.
Ήταν μια προσπάθεια αναπαράστασης πάνω στη γη των περίλαμπρων αστερισμών του ουρανού; Ήθελαν αντιθέτως να απεικονίσουν στον ελλαδικό χάρτη όλο τον ζωδιακό κύκλο, κάνοντας το Κοινό των Ελλήνων την τέλεια αντανάκλαση της προαιώνιας ουράνιας αρμονίας πάνω στη γη; Ή μήπως έκαναν χρήση των γεωενεργειακών ρευστών, των φυσικών ενεργειακών ρευμάτων της γήινης επιφάνειας δηλαδή, κατευθύνοντας την ενέργεια στις πόλεις και τα ιερά τους; Η έρευνα πρέπει να συνεχιστεί για να αποκαλυφθεί η ζηλευτή γνώση που φαίνεται να κατείχαν οι πρόγονοί μας και διαφεύγει ακόμα και της σύγχρονης επιστήμης, η οποία εμφανίζεται απρόθυμη να ασχοληθεί με ένα από τα πλέον κολοσσιαία χαρακτηριστικά του αρχαιοελληνικού κόσμου. Πέρα από τα φυσικά και μεταφυσικά «γιατί», είναι αυτό το ακανθώδες «πώς» που οφείλει να εντυπωσιάσει επιτέλους τη μοντέρνα σκέψη: πώς κατάφεραν δηλαδή οι αρχαίοι Έλληνες τον τιτάνιο άθλο της γεωμετρικής διασύνδεσης των ιερών τους τόπων; Μια πειστική απάντηση εδώ θα φωτίσει σαφώς διαφορετικά όλα όσα ξέρουμε για την επιστημοσύνη αλλά και τη μυστικιστική γνώση ενός από τους λαμπρότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν ποτέ στον πλανήτη Γη…
Η Ζήνα, την οποία υποδύεται η Lucy Lawless. Φωτογραφία: Στιγμιότυπο από τη σεζόν 2, επεισόδιο "Return of Callisto." Ευγενική παραχώρηση: Studios USA Television
Η Ζήνα, η Ελληνίδα πολεμίστρια πριγκίπισσα, που ξεκίνησε ως ανταγωνιστής του Ηρακλή, μαγνήτισε το κοινό σε όλο τον κόσμο πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια. Η σειρά διέθετε γυναικείους χαρακτήρες και μερικές φορές προσέφερε ένα σοβαρό μήνυμα για τη γυναικεία αλληλεγγύη και τον φεμινισμό.
Της Αμάντα Πότερ
Η Ζήνα, η φανταστική πολεμίστρια πριγκίπισσα, την οποία υποδύεται η Lucy Lawless, μαγνήτισε το κοινό σε όλο τον κόσμο για τις υψηλές κλωτσιές, τις ικανότητές της στο ξίφος και την χαρακτηριστική πολεμική κραυγή της. Πάλευε μέσα από στρατούς, τέρατα και θεούς δίπλα στην αδελφή ψυχή της και την ηθική της πυξίδα, Γκάμπριελ (Ρενέ Ο'Κόνορ).
Η Ζήνα ταξίδεψε στον χώρο και τον χρόνο, μεταφέροντάς μας από την αρχαία Ελλάδα στη Ρώμη, την Αίγυπτο, τη Βρετανία, την Κίνα, την Ινδία, τη Σκανδιναβία και τελικά στην Ιαπωνία, όπου όλα τελείωσαν πριν από είκοσι χρόνια, στις 18 Ιουνίου του 2001.
Ξεκινώντας τη ζωή ως ανταγωνιστής του Ηρακλή σε τρία επεισόδια του Hercules: The Legendary Journeys, η Ζήνα ήταν τόσο δημοφιλής ως χαρακτήρας που της δόθηκε η δική της spin-off σειρά που κυκλοφόρησε από το 1995 έως το 2001. Εκείνη την εποχή, η Ζήνα, η Ελληνίδα πολεμίστρια πριγκίπισσα θεωρείται πρωτοποριακή, καθώς πρωταγωνίστησε μια ισχυρή γυναίκα ηρωίδα δράσης και ήταν η μόνη δημοφιλής σειρά περιπέτειας, δράσης, επιστημονικής φαντασίας ή φαντασίας που παρουσίαζε πρωταγωνιστές γυναίκες χωρίς άντρες.
Στην εικοστή επέτειο του τελευταίου επεισοδίου, αξίζει να ξαναεπισκεφτείτε αυτή τη μεγάλη εκπομπή και να εξερευνήσετε γιατί αγαπήθηκε από ένα ευρύ φάσμα θεατών, από νεαρά κορίτσια που έλκονται από μια ενεργή γυναίκα πρότυπο και λάτρεις της αρχαίας ιστορίας μέχρι θαυμαστές επιστημονικής φαντασίας.
Η φανταστική Ελληνίδα πολεμίστρια πριγκίπισσα και οι Αμαζόνες
Μια αναμορφωμένη πολέμαρχος από την αρχαία Ελλάδα, η Ζήνα δεν ήταν Αμαζόνα αλλά φίλη της φυλής των γυναικών πολεμιστών. Για τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, οι Αμαζόνες ήταν γυναίκες που πολεμούσαν και συμπεριφέρονταν σαν άντρες και ήταν αφύσικες και βάρβαρες. Έκτοτε έχουν υιοθετηθεί ως θετικά γυναικεία πρότυπα που σπάνε με τα μισογυνικά στερεότυπα της γυναικείας ζωής – ζουν σε μια αυτάρκη, γυναικοκρατούμενη κοινωνία ως πολεμιστές και διανοήσεις. Ο όρος «φεμινισμός της Αμαζόνας» χρησιμοποιείται τώρα για να περιγράψει έναν κλάδο του φεμινισμού που προωθεί τη γυναικεία φυσική ικανότητα ως τρόπο επίτευξης της ισότητας των φύλων.
Πριν από τη Ζήνα, οι Αμαζόνες εμφανίστηκαν στην τηλεοπτική σειρά Wonder Woman της δεκαετίας του 1970. Όχι ακριβώς τα φεμινιστικά εικονίδια που περιμένουμε σήμερα μιας και αυτές οι γυναίκες φορούσαν νεγκλιζέ σε παστέλ χρώματα καθώς υιοθέτησαν μια ειρηνική ζωή —χωρίς άνδρες— στο Paradise Island.
Στη Ζήνα, ενώ οι Αμαζόνες μπορεί επίσης να φορούσαν αποκαλυπτικές στολές από γούνες και δέρματα, η αυτονομιστική κοινωνία τους εκτιμούσε τις πολεμικές, καθώς και τις ακαδημαϊκές τους δεξιότητες. Μία Αμαζόνα λέει στην Gabrielle ότι ο κόσμος των Αμαζόνων βασίζεται στην «αλήθεια και στη δύναμη μιας μεμονωμένης γυναίκας».
Οι Αμαζόνες της Ελληνικής μυθολογίας ζούσαν χωριστά από τους άντρες στα όρια του γνωστού κόσμου και πολέμησαν γενναία ενάντια σε άνδρες ήρωες όπως ο Ηρακλής, ο Θησέας και ο Αχιλλέας. Στη Ζήνα, οι Αμαζόνες ζουν επίσης σε μια μητριαρχική κοινωνία και είναι ικανοί μαχητές που μπορούν να αντισταθούν στους άνδρες.
Οι Αμαζόνες στο Wonder Woman (2017) μπορούν να θεωρηθούν ως οι απόγονοι της Ζήνα στη μεγάλη οθόνη. Τα κοστούμια και η μαχητική ικανότητα της Penthesilea (Nina Milner) στο δράμα του BBC Troy: Fall of a City (2018) έχουν χροιές της Ζήνα. Η ηγετική ικανότητα της αθάνατης Amazon Andy (Charlize Theron) στην ταινία του Netflix The Old Guard μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως εμπνευσμένη από τη Ζήνα.
Όμως, ενώ το Troy: Fall of a City και το The Old Guard απευθύνονται σε μεγαλύτερο κοινό, η Ζήνα ήταν δημοφιλής σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Για παράδειγμα, επεισόδια της Ζήνα μεταδόθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο στο Milkshake του Channel Five, σε πρωινό Σαββάτου στη δεκαετία του '90 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 για μικρούς θεατές. Αυτό οδήγησε πολλά νεαρά κορίτσια να υιοθετήσουν τη Ζήνα ως πρότυπό τους.
"Το υποκείμενο Ζήνα"
Η Ζήνα ήταν επίσης δημοφιλής στους ομοφυλόφιλους και λεσβίες θεατές. Στη δεκαετία του 1990, οι ανοιχτά γκέι σχέσεις έλειπαν κυρίως από τις δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές των ΗΠΑ. Ωστόσο, η σχέση της Ζήνα με τη Gabrielle ερμηνεύτηκε ως φίλοι και εραστές όπως επίσης και ως ήρωας και ως κολλητός. Οι παραγωγοί της σειράς άρχισαν να παίζουν με αυτήν την ιδέα, για παράδειγμα, βάζοντας την Ζήνα και τη Gabrielle σε ένα μπάνιο μαζί στη δεύτερη σεζόν, το αγαπημένο επεισόδιο των θαυμαστών "A Day in the Life", έτσι ώστε για πολλούς, "το υποκείμενο να γίνει το κύριο κείμενο".
Αν και πολλοί θαυμαστές ήταν απογοητευμένοι που η Ζήνα πέθανε στο τελευταίο επεισόδιο, τους κέρασαν ένα μακρύ αποχαιρετιστήριο φιλί μεταξύ της Gabrielle και του φαντάσματος της Ζήνα. Οι παραγωγοί της σειράς δεν έκαναν ποτέ ανοιχτά τη Ζήνα και τη Gabrielle λεσβιακό ζευγάρι. Αλλά οι θαυμαστές LGBTQ+ υπερασπίστηκαν τη σχέση τους, η οποία πιστεύεται ότι άνοιξε το δρόμο για τις ανοιχτά ομοφυλοφιλικές σχέσεις που βλέπουμε σήμερα στις τηλεοπτικές σειρές.
Μια από τις χαρές του να κοιτάς τη Ζήνα είκοσι χρόνια μετά είναι η παιχνιδιάρικη της διάθεση σε σύγκριση με σκοτεινές φαντασιώσεις επιστημονικής φαντασίας όπως το Game of Thrones. Διαθέτει σοβαρούς γυναικείους χαρακτήρες και μερικές φορές προσφέρει ένα σοβαρό μήνυμα για τη γυναικεία αλληλεγγύη και τον φεμινισμό, αλλά δεν παίρνει τον εαυτό του πολύ στα σοβαρά. Μερικά από τα ειδικά εφέ μπορεί τώρα να φαίνονται παρωχημένα, αλλά οι ιστορίες εξακολουθούν να είναι αληθινές και οι χαρακτήρες της Ζήνα και της Gabrielle μπορούν να συνεχίσουν να αποτελούν έμπνευση για μια νέα γενιά νεαρών γυναικών θεατών.
Η Αμάντα Πότερ είναι Επισκέπτης Ερευνητής στο The Open University. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο The Conversation
